Monday, 20 September 2021

ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಸೇವೆ (Srinivasana Seve)

ಲೇಖಕರು : ಡಾ|| ಎಸ್.ವಿ. ಚಾಮು




ತಿರುಪತಿಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಬಂದ ಬಂಧುವೊಬ್ಬರು 'ಮೊನ್ನೆ ನಮಗೆ ಬರುವ ವೈಕುಂಠೈಕಾದಶಿಯಂದು(1.1.1996) ಪರಮ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಂದಲೂ VVIP ಮತ್ತು VIP ಗಳಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ' ಎಂಬ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಓದುಗರೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.


ಕೃಷ್ಣನು ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ


ಚತುರ್ವಿಧಾ ಭಜನ್ತೇ ಮಾಂ ಜನಾಃ ಸುಕೃತಿರ್ನೋರ್ಜುನ।

ಆರ್ತೋ ಜಿಜ್ಞಾಸುರರ್ಥಾರ್ಥೀ ಜ್ಞಾನೀ ಚ ಭರತರ್ಷಭ॥

ತೇಷಾಂ ಜ್ಞಾನೀ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಃ ಏಕಭಕ್ತಿರ್ವಿಶಿಷ್ಯತೇ।


ಆರ್ತ (ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವನು),ಜಿಜ್ಞಾಸು(ತಿಳಿಯಲಿಚ್ಚಿಸುವವನು), ಅರ್ಥಾರ್ಥೀ

(ಧನ, ಅಧಿಕಾರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬಯಸುವವನು) ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಯೆಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಸುಕೃತಿ ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ (ಸರ್ವದಾ) ನನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಏಕ ಭಕ್ತಿಯಾದ ಜ್ಞಾನಿಯು ತುಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠನು) ಎಂದು ನುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಪರಮಾತ್ಮನು ಕೃಷ್ಣ, ನಾರಾಯಣ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ರಂಗ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿವ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಶ್ರೀನಿವಾಸ. ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ವೇದ್ಯನೂ ಅವಾಙ್ಮನಸ ಗೋಚರನೂ ಆದ ಅವನ ದಿವ್ಯವಾದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರೂ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಯುಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಯೋಗಿವೇದ್ಯವಾದ ಅನೇಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವ ನಾರಾಯಣ ಗಿರಿ ಎಂಬ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಎರಡು ಪಾದಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಪರಮಪದದಿಂದ ಇಳಿದು ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾದಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಆಲಯದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಪರಮ ಪದದಿಂದ ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವ ಪರ್ವತ ಶಿಖರ, ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅವನ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಇವು ಭಗವಂತನ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನ ಆಲಯವಿರುವ ಬೆಟ್ಟ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಥವಾ ಸಪ್ತಗಿರಿ. ಅದು ಏಳು ಸುತ್ತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಎಂಟನೆಯದರ ಮೇಲೆ ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಧರಿಸಿರುವ ಕುಂಡಲ್ಯಾತ್ಮಕವಾದ ಪ್ರಣವವನ್ನೇ ಪ್ರತೀಕಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನು ನೆಲೆಸಿರುವ ಆಲಯವನ್ನು ಆನಂದ ನಿಲಯ ವಿಮಾನವೆಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯೋಗ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನೇ ಪುನರುಕ್ತಿಸುತ್ತವೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಭಗವಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಇವುಗಳ ಒಳಗುಟ್ಟು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹವರು ಶ್ರೀನಿವಾಸನಿಗೆ 


ಪರಸ್ಮೈಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪೂರ್ಣಕಾಮಾಯ ಪರಮಾತ್ಮನೇ।


ಎಂದು ಮಂಗಳಾಶಾಸನ ಮಾಡಿರುವುದು ಸಹಜವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.


ಆ ರೀತಿ ಅರಿತವರಲ್ಲಿ ರಾಮಾನುಜರಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ. ಬೆಟ್ಟದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮನಗಂಡ ಅವರು ಅದನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯಲಿಚ್ಛಿಸದೆ ತಮ್ಮ ಮಂಡಿಯ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋದರು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, "ಶ್ರುತಿ ಶಿರಸಿವಿದೀಪ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸೇ॥" (ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪನಾದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನಲ್ಲಿ…) ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತು ಸ್ಮರಿಸ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿಯೇ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವರು ತ್ರಿಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ 'ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟಾದ್ರಿಶಿಖರಾಲಯ ಕಾಳ ಮೇಘಂ ' ಎಂದು ಅವನನ್ನು ನಮಿಸುತ್ತಾರೆ.


ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಸದ್ಗುರುವೂ ಸಹ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನರಿತ ಮಹಾನುಭಾವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಯೋಗಸೂತ್ರವು 'ಯಥಾಭಿಮತ ಧ್ಯಾನಾದ್ವಾ।' (ಮನಸ್ಸೊಪ್ಪುವ ದೇವಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಜ್ಞಾನದ ಚರಮಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಕು) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಗುರುದೇವರು ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿಯೇ ಯೋಗ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಎಂದು ಕೇಳಿರುತ್ತೇವೆ. ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಾಗ ಮೊದಲು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿಯು ಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಂತರ ಯೋಗ ವಿದ್ಯೆಯು ಹೇಳುವ ಅಂತರ್ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅಂತಃ ಶ್ರವಣಗಳು ತಮಗೆ ಕಂಡು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ಅವರು ಗುರುತಿಸಿರುವ ಹಲವು ಪತ್ರಗಳು ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಗುರು ಮೂರ್ತಿಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಭವ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯು ಹಲವು ಬಾರಿ ನಮಗೂ ಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹೃದಯವನ್ನು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾದಾಗ ಪರವ್ಯೋಮದವರೆಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಬಿಡುವ ರಂಗನಾಥನ ಸತಿಯವರೂ ಸಹ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಯೇ ಯೋಗ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ನಮಗೆ ನುಡಿದರು. ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಮೂರ್ತಿಯು ಅಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದುದು. ಅದೊಂದು ಪೂರ್ಣ ವಿಗ್ರಹ. ಪರಮಾತ್ಮ ವಿಗ್ರಹ.


ಆದುದರಿಂದ ಯೋಗಿಗಳ, ಭಕ್ತರ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಆರಾಧ್ಯದೈವನಾದ ಅವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ವೈಕುಂಠೈಕಾದಶಿಯಂತಹ ಪುಣ್ಯ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಪುಣ್ಯತಮವಾದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತರೂ ಮತ್ತು ಪರಿಶುದ್ಧಾತ್ಮರೂ ಆದ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ಮಾಡುವುದು ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹವರನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇತರರು ಭಗವದ್ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ. ಆ ರೀತಿ ಇರುವಾಗ ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳ ಮತ್ತೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಜನಿಸುವ ಬಹು ವಿಧವಾದ ಪಾಪಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇತರರನ್ನು ಭಗವತ್ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗಿರಿಸುವುದು ನಮಗೆ ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.


ಸೂಚನೆ : ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಮಂದಿರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾಗುವ ಆರ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪುಟ:೧೮ ಸಂಚಿಕೆ:೩, ಜನವರಿ  ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೯೬  ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.


To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Sunday, 19 September 2021

ಶ್ರೀರಾಮನ ಗುಣಗಳು - 23 ಸರ್ವ-ಜನ-ಪ್ರಿಯ - ಶ್ರೀರಾಮ (Sriramana Gunagalu - 23 Sarvajana Priya- Shrirama)

ಲೇಖಕರು: ವಿದ್ವಾನ್ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ 
(ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ lekhana@ayvm.in)




ಶ್ರೀರಾಮನು ಎಲ್ಲಾ ಜನರಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದ. ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನೇ ಪ್ರಿಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 'ಸರ್ವಜನಪ್ರಿಯ' ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೂ ರಾಮನು ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅರ್ಥ. ಎಲ್ಲ ಜನರನ್ನು ರಾಮನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ. ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬುದು ದ್ವಿ- ನಿಷ್ಠವಾದುದು. ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಈ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಿಯವೆಂಬುದು ಕೆಲವು ಕಾಲ ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯನಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಕ್ಕೂ, ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಜನರಿಗೂ ಒಪ್ಪುವಂತೆ ಇರುತ್ತಾನೋ ಅಂತಹವನು ಸರ್ವಜನಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀರಾಮನು ಸಮಸ್ತವಿಧವಾಗಿಯೂ ಸರ್ವಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಅವನ ಸರ್ವಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಹಾಗಾದರೆ ಶ್ರೀರಾಮನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ? ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗದ ಜನರು ಇರಲಿಲ್ಲವೇ? ಶತ್ರುಗಳೂ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲವೇ? ರಾವಣ, ಕುಂಭಕರ್ಣ ಮೊದಲಾದ ರಾಕ್ಷಸರೂ ಅವನನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೇ? ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂಶಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡದವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥವೇ ಹೊರತೂ ರಾವಣಾದಿಗಳೂ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರೆ ಆತನು ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸದಾ ಅವನನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಥವಾ ಅವನನ್ನೇ ಸರ್ವಸ್ವವಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪತ್ನಿಯಾದ ಸೀತೆ, ತಾಯಂದಿರಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆ, ಸುಮಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಕೈಕೇಯಿ, ತಮ್ಮಂದಿರು ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನೇ ಸರ್ವಸ್ವವಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾ ಅವರೆಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀರಾಮ. ರಾವಣಾದಿಗಳಾದರೋ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅವನನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಅವನ ವಿಚಾರ ಅವರಲ್ಲಿ ಸುಳಿಯದೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಶತ್ರುವಾಗಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಅನವರತ ಭಾವಿಸಿದರೂ ಅಂತವರು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವನ ದಿವ್ಯಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀರಾಮನು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ದುರ್ಗುಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾವಣನ ಹನನವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. 'ಮರಣಾಂತಾನಿ ವೈರಾಣಿ' ಶತ್ರುತ್ವವು ಮರಣ ಹೊಂದುವ ತನಕ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾವಣನ ಉತ್ತರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ರಾಮನೇ ನಿಂತು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಾಲಿಯ ನಿಗ್ರಹದಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವಾಲಿಯ ಸಂಹಾರದ ಅನಂತರ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ವಾಲಿಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗಲೂ ಶ್ರೀರಾಮನಿಂದ ಬರುವ ಮಾತು- 'ಮರಣಾಂತಾನಿ ವೈರಾಣಿ' ಎಂದೇ. ಶ್ರೀರಾಮನ ದ್ವೇಷವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಅವರಲ್ಲಿರುವ ದುಷ್ಟಸ್ವಭಾವದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾಮನನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಜನರು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾಣುವ ಮಾನವೀಯ ಗುಣವನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನು ಹೊಂದಿದ್ದ.

ಸೂಚನೆ : 19/9/2021 ರಂದು ಈ ಲೇಖನವು  ಹೊಸದಿಗಂತ ಪತ್ರಿಕೆಯ " ಶ್ರೀರಾಮನ ಗುಣಗಳು " ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.


To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Saturday, 18 September 2021

ಷೋಡಶೋಪಚಾರ - 17 ತಾಂಬೂಲ (Shodashopachaara - 17 Thaambuula)

ಲೇಖಕರು: ವಿದ್ವಾನ್ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ 
(ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ lekhana@ayvm.in)



ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳ "ಯಾವ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ರಸಸಿಕ್ತಹೃದಯದ ರಸದಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಆತ್ಮರಸದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬೆಳೆಯಬೇಕು" ಎಂಬ ರಸವತ್ತಾದ ಮಾತು ಸ್ಮರಣೀಯ. ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಶರೀರ, ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನಸ್ಸುಗಳು ಒಂದು ನೇರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ತಾಂಬೂಲವೂ ಒಂದು. ಇದಕ್ಕೆ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. 'ತಾಂಬೂಲ' ಎಂಬ ಉಪಚಾರವು ನೈವೇದ್ಯದ ಅನಂತರ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಉಪಚಾರವಾಗಿದೆ. ಊಟವಾದ ಮೇಲೆ ತಾಂಬೂಲಚರ್ವಣೆಯನ್ನು ನಾವು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆಹಾರವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಚನವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ಕಟು, ತಿಕ್ತ, ಉಷ್ಣ, ಮಧುರ, ಕ್ಷಾರ, ಕಷಾಯ ವಾತನಿವಾರಕ, ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ, ಕಫಹರ, ದುರ್ಗಂಧನಾಶನ, ವದನಭೂಷಣ, ಮುಖಶುದ್ಧಿಕರ ಮತ್ತು ಕಾಮಾಗ್ನಿಸಂದೀಪನ ಎಂಬ ಒಟ್ಟು ಹದಿಮೂರು ಉತ್ತಮಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಾಂಬೂಲವು ದೇವದುರ್ಲಭವಾದುದು ಎಂದು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದೀಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವಾಗ "ಪೂಗೀಫಲಸಮಾಯುಕ್ತಂ ನಾಗವಲ್ಲೀದಲೈರ್ಯುತಮ್| ಕರ್ಪೂರಚೂರ್ಣಸಂಯುಕ್ತಂ ತಾಂಬೂಲಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯತಾಮ್"II(ಅಡಿಕೆ,ವೀಳೆಯದೆಲೆ, ಕರ್ಪೂರ ಚೂರ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೋ) ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.  ತಾಂಬೂಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಯೋಗವು ಆರೋಗ್ಯವರ್ಧಕ ಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.   

 ತಾಂಬೂಲದ ಬಳಕೆಯು ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾದುದು ಎಂಬ ವಿಷಯ ಸತ್ಯವಾದರೂ, ಇದನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಭಗವಂತನೇನು ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನೇ? ಅಥವಾ ಅವನ ಬಾಯಿಯು ವಾಸನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತೇ? ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಉಪಚಾರವೂ ಪರ್ಯವಸಾನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ದ್ರವ್ಯದ ಬಳಕೆಯು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಆಯಾ ದೇವತಾಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಜಾಗ್ರತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ  ಇಂತಹ ದೇವತಾಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಇಂತಹ ದ್ರವ್ಯವನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣುಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ಗಂಧಕರ್ಪೂರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತಾಂಬೂಲದ ದಾನವನ್ನು ದಾನಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ದಾನ ಎಂದೂ ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ತಾಂಬೂಲವಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದ ದಾನಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವುದರಿಂದ ತಾಂಬೂಲಕ್ಕೆ ಇರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅರ್ಚನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಂಬೂಲವು ಲಭ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ನೀರಿನಿಂದಲಾದರೂ ಅದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ವಚನವು ಇದಕ್ಕಿರುವ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. 

ಸೂಚನೆ : 18/9/2021 ರಂದು ಈ ಲೇಖನ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೋಧಿವೃಕ್ಷ  ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

ಯೋಗತಾರಾವಳಿ - 21 ಅಹಂ-ಮಮಗಳ ಮೀರಿ (Yogataravali - 20 Aham-mamagala Miri)

ಲೇಖಕರು : ಡಾ|| ಕೆ. ಎಸ್. ಕಣ್ಣನ್

(ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ lekhana@ayvm.in)





ಯೋಗತಾರಾವಳೀ (ಶ್ಲೋಕ ೨೨)

 ಅಮೀ ಯಮೀಂದ್ರಾಃ

"ಅಮನಸ್ಕ" ಎಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತ್ತು. ಈಗ "ಸಹಜಾಮನಸ್ಕ" ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಯಮೀಂದ್ರರಿಗೇ

ಅಮನಸ್ಕದವರೆಗೂ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರುವವರು ಸಾಧಾರಣರಲ್ಲ. ಅವರು ಯಮೀಂದ್ರರೇ ಸರಿ. ಯಮಿಯೆಂದರೆ ಯಮವುಳ್ಳವನು. ಯಮವೆಂದರೆ ಹಿಡಿತ. ತಮ್ಮ ಮೇಲೇ, ಎಂದರೆ ತಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯ-ಮನಸ್ಸುಗಳ ಮೇಲೇ, ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರುವವರು ಯಮಿಗಳು. ಯಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸುವವರು ಯಮೀಂದ್ರರು. ದೀರ್ಘ-ಕಾಲವೂ ನಿರಂತರವೂ ಸಂಯಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರುವವರು ಯಮೀಂದ್ರರು. ಅಂತಹವರಿಗೇ ಈ ಸಹಜಾಮನಸ್ಕವು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದು.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳೆರಡು. ಒಂದು, ಇವರ ಅಹಂಕಾರವು ಶಿಥಿಲವಾಗುವುದು; ಜೊತೆಗೇ ಮಮಕಾರವೂ ಸಡಿಲವಾಗುವುದು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಹಂಕಾರ-ಮಮಕಾರಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಟೊಳ್ಳಾದವುಗಳನ್ನು ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದವನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು, ಅಲ್ಲವೇ?

ಅಹಮ್ಮಿನ ಆಟ!

ಅಹಂಕಾರದ ಆಟವನ್ನು ಯಾರೂ ಊಹಿಸಲೂ ಆರರು! ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಗವಂತನ ಬಳಿಯೇ ಇರುವವರನ್ನೂ ಅಹಂಕಾರವು ಹೇಗೆ ಆಟ ಆಡಿಸಿಬಿಡುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಪುರಾಣ- ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಜಯ-ವಿಜಯರ ಕಥೆ, ನಾರದರ ಕಥೆ - ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಯೇ ಇರುತ್ತೇವೆ.

ಈ ನಾನು-ನನ್ನದುಗಳನ್ನು ನಾವು ಹಿಡಿದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೋ, ಅವು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೋ ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅಂತೂ, ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದರೂ, ಹಠ ತೊಟ್ಟರೂ ಸುಲಭಕ್ಕೆ ಅವನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳದ್ದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಅದೇನು ಅಂಟೋ ನಂಟೋ ಗಂಟೋ ತಿಳಿಯಲಾರೆವು. ಬಿಡಿಸಲು ಹೋದಷ್ಟೂ ಮತ್ತೂ ತೊಂತಿಕೊಳ್ಳುವ ಗಂಟುಗಳೇ ಅವು! ಕನಕದಾಸರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ "ನಾನು ಹೋದರೆ ಹೋದೇನು!" ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇವಲ್ಲವೆ? ನಾನು ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರೆ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಾದೀತು. "ನಾನು-ನಾನು ಎಂಬುದಿರುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನಿರುವುದಿಲ್ಲಪ್ಪಾ" – ಎಂಬುದು ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳ ಎಚ್ಚರದ ವಾಣಿ.

ಆದರೆ ಸಹಜಾಮನಸ್ಕದಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿರುವ ಅವುಗಳ ಹಿಡಿತವು ತಾನೇ ಸಡಿಲವಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ! ಅಹಂತ್ವ-ಮಮತ್ವಗಳನ್ನು ನಾವು ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿತ್ತು, ಸರಿಯೇ. ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಕ್ವತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವುಗಳೇ ಇನ್ನು ಸಡಿಲವಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುವುವು.

ಮತ್ತೆರಡನ್ನೂ ಮೀರು!

ಹೀಗೆ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯೇನೆಂಬುದನ್ನು ಶ್ಲೋಕವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯಮಿ-ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎರಡನ್ನು ಮೀರಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಯಾವೆರಡನ್ನು? ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಾಯುಗಳನ್ನು. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೀರಿದ ಭಾವವೊಂದುಂಟು. ಅಂತಹ ಭಾವವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದುವರು. ಆ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಮಾರುತ-ವೃತ್ತಿಯೇ ಇರದು. ಮಾರುತವೆಂದರೆ ವಾಯು. ವಾಯುವೆಂದರೆ ಹೊರಗಡೆಯ ಗಾಳಿಯಲ್ಲ. ಮಾರುತ-ಶಬ್ದವು ಪ್ರಾಣ-ವಾಯುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಥಾತ್, ಪ್ರಾಣವೃತ್ತಿಗಳೇ ಅಲ್ಲಿರವು. ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಐದು ವೃತ್ತಿಗಳುಂಟು - ಅವನ್ನೇ ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ, ಉದಾನ, ಮತ್ತು ಸಮಾನ - ಎನ್ನುವರು.

ಪ್ರಾಣದ ವೃತ್ತಿಗಳೈದಕ್ಕೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಹೃದಯ-ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವೂ, ಗುದಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಪಾನವೂ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಮಾನ ಹಾಗೂ ಉದಾನಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾಭಿ ಹಾಗೂ ಕಂಠ-ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡತಕ್ಕವು. ವ್ಯಾನವು ಇಡೀ ಶರೀರದಲ್ಲೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹೀಗೆ ಇತ್ತ ಅಹಂತೆ-ಮಮತೆಗಳನ್ನೂ (ಎಂದರೆ ಅಹಂಕಾರ-ಮಮಕಾರಗಳನ್ನೂ), ಅತ್ತ ಮನೋವೃತ್ತಿ-ಪ್ರಾಣವೃತ್ತಿಗಳನ್ನೂ - ಇವು ನಾಲ್ಕನ್ನೂ ಮೀರಿರುವ ಭಾವವೊಂದನ್ನು ಯಮಿಗಳು ಹೊಂದುವರು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆದ ಮೇಲೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭಾವವನ್ನು ಗಗನಾವಶೇಷವೆಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಭ್ರೂ-ಮಧ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮೂರ್ಧ-ಪರ್ಯಂತವಾಗಿ (ಅಂದರೆ, ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವಿನಿಂದ ಶಿರಸ್ಸಿನವರೆಗೆ -ಎಂದರ್ಥ) ಇರುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕಾಶ-ಸ್ಥಾನವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಆತ್ಮನಿಗೆ ನಿಕಟವಾದ ಸ್ಥಾನ. ಅಲ್ಲಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಗಗನಾವಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಿತಿ. ಅವಶೇಷವೆಂದರೆ ಉಳಿದಿರುವುದು. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ಉಳಿದಿರುವ ಸ್ಠಿತಿಯದು. ಅಂತಹ ತುಂಗವಾದ ಭಾವವನ್ನು ಯಮೀಂದ್ರರು ತಲುಪುವರು. ಅಹಂ ಎನ್ನುವುದು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಲೀನವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ನಿಕಟವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಿದು- ಎಂಬುದು ತಾತ್ಪರ್ಯ.

ಅಮೀ ಯಮೀಂದ್ರಾಸ್ ಸಹಜಾಽಮನಸ್ಕಾದ್

   ಅಹಂ-ಮಮತ್ವೇ ಶಿಥಿಲಾಯಮಾನೇ |

ಮನೋಽತಿಗಂ ಮಾರುತ-ವೃತ್ತಿ-ಶೂನ್ಯಂ

   ಗಚ್ಛಂತಿ ಭಾವಂ ಗಗನಾಽವಶೇಷಮ್ ||೨೨||

ಸೂಚನೆ : 18/9/2021 ರಂದು ಈ ಲೇಖನ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೋಧಿವೃಕ್ಷ  ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.


To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Friday, 17 September 2021

Ananda Tandava Of Nataraja - 23

Respond to (lekhana@ayvm.in)

  

The Dance of Naṭarāja (continued)


In considering Śrīraṅga Mahāguru's interpretation, we have confined here to certain specific, more important, aspects of this image, viz.: Apasmāra; the four arms; the head and face, and the items adorning the head (the skull, the plume, the flower, the serpent, the lunar digit, and the river Ganges; the Ardhanārīśvara ("The Lord Who Is Half Woman") aspect; and the bandha-s ("Knots" or "Bonds").

 

Apasmāra and The Feet of Naṭarāja


The figure of Naṭarāja is very much larger than the crouching figure of Apasmāra (known as Muyalaka in Tamil). Apasmāra holds a serpent in his left hand, which has raised its head and spread its hood. Naṭarāja's right foot presses down on the back of Apasmāra, almost matching in length his spine. Rather than being depicted as writhing in pain consequent to the trampling by Naṭarāja, Apasmāra is shown with his head a little raised, and, puzzlingly, with a gentle, not too very conspicuous though, smile on his face. His eyes appear to be endeavouring to catch a glimpse of the face of the person bearing him down on his back.

 

              The Cidambara-māhātmya describes how the sages of the Devadāru forest created this "imp" and set it against Śiva (Cidambara-māhātmya 13.29-32.) : They made it to look like a boy (bālam iva)): the boy had rolling eyes comparable to Kuja (Sanskrit for Mars - the veritable bloody god of war - aṅgārābha-valan-netram), tawny hair (jvālā-babhru-śiroruham), dwarfish stature, and protruding teeth; was surrounded by numerous serpents; and charging against Śiva fearlessly (tyakta-bhīti) and with great ferocity, the imp ended up getting trampled down by Him, only to serve as His pedestal, finally.

This image is commonly recognised as Śiva overcoming evil and ignorance. In the system of traditional Indian medicine known as Āyurveda, Apasmāra is the name of a disease, characterised by convulsions and repulsive functions consequent to an eclipse of the inner faculties: 

smṛterapagamaṁ prāhur apasmāraṁ bhiṣagvarāḥ

tamaḥpraveśa-bībhatsa-ceṣṭaṁ dhī-sattva-samplavāt || 

स्मृतेरपगमं प्राहुर् अपस्मारं भिषग्वराः |

तमःप्रवेश-बीभत्स-चेष्टं धी-सत्त्व-सम्प्लवात् ||

Cf. Caraka Saṁhitā 6.10.4 (ed. Y. Sharma, Bombay: Nirnaya Sagar Press, 1941).


The concept of Apasmāra including its causes and consequences upon epileptic seizures obtains a detailed treatment by Bharata (Nāṭya Śāstra 7.74). Suśruta gives the etymology of Apasmāra as 'the absence of proper memory.' Suśruta Saṁhitā 6.61.3.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Thursday, 16 September 2021

ஞானிகள் தந்த அடையாளங்கள் (Jnanigal Tanda Adaiyalangal)

மூலம்: டா.மோஹன்  ராகவன்
தமிழாக்கம்: ஸி. ஆர்.  ஸ்ரீதர்
மின்னஞ்சல் : (lekhana@ayvm.in)



ராமப்பாசாரி ப்ரசித்தி பெற்ற சிற்பக் கலைஞர்களின் பரம்பரையில் பிறந்த கைதேர்ந்த சிற்பி. ஆனால் அவனுடைய கலைக்கும், அறிவாற்றலுக்கும் உரிய புகழும், பரிசுகளும் கிடைக்கவில்லை. ஏழ்மையில் உழன்றுகொண்டிருந்தான். அந்நாட்டின் அரசர் ஒரு முறை   அயல் நாடுகள் மீது படையெடுத்து வெற்றியுடன் திரும்பினார். அதனால் நன்றியுணர்ச்சியுடன்,  தன் நாட்டின் தலைநகரத்தில் ஒரு பெரிய ஆலயத்தை  நிர்மிக்க 
நிச்சயித்தார்.  அதற்காக, மிகவும் பிரபலமான சிற்பிகளைத்  தேட வேண்டுமென்று  ஒரு போட்டியை நிறுவினார். மிக மிக  அழகுள்ளதாகவும் ஆலய சிற்பக் கலையடங்கியதாகவும் உள்ள விஷ்ணுவின் சிலையை வடிப்பவருக்கு  ஆலயத்தின் மாபெரும் வேலையின் தலைமைப் பொறுப்பை  வழங்குவதாக அறிவிப்பு விடுத்தார். இதைக் கேட்டு  ராமப்பனுக்கு  மிக்க சந்தோஷமும் உற்சாகமும் உண்டாயின. சிற்பம் செதுக்கும் வேலையை உடனே  ஆரம்பித்தான். இரவும் பகலும் உழைத்து, பக்தி சிரத்தையுடன்  தன் இஷ்ட தெய்வமான  நான்கு திருக் கைகளுடன்  கூடிய விஷ்ணுவின் சிற்பத்தை செதுக்க ஆரம்பித்தான். அதே ஊரில் வாழ்ந்த  மாதாசாரியும் 

அம்மாபெரும் போட்டியில் பங்கேற்க தயாரானான். சில மாதங்கள் சென்ற பின் இருவரும்  தத்தம் சிலைகளை தலைநகரத்தில்  காட்சிப் பொருளாக்கினார்கள். மற்றும் பல போட்டியாளர்கள் இருந்தாலும் இவ்விருவருடைய சிற்பங்களின் அழகு எடுப்பாயிருந்ததால் அரசர் மற்றும் குலகுருக்களின் மனதை ஈர்த்தன. குலகுருக்களோடு ஆலோசித்த அரசர், இவ்விருவரின் சிற்பங்களை தலைநகரின் முக்கியமான நாற்சந்தியில்  காட்சிப் பொருளாக வைக்குமாறு  கட்டளையிட்டார். அனைத்து நகரவாசிகள் மற்றும் பெரியவர்களின் கருத்துகளையும் அறிந்துகொண்டு போட்டியின் முடிவை வெளியிடுவதாக அறிவித்தார். மறுநாள் ராமப்பன்,  மாதப்பன், மற்றும் மற்ற சிற்பிகள்யாருடைய சிற்பம் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டுள்ளது  என்று அறியும் ஆவலுடனும் உற்சாகத்துடனும் ராஜ பாட்டைக்குச் சென்றார்கள். அங்கு விமரிசையாக இவ்விருவரின் சிலைகள் உயரமான இடத்தில் அமர்த்தப்பட்டிருந்தன. இருவருடைய ஆனந்தமும் உச்ச கட்டத்தை  அடைந்தது. ஆனால் அருகில் சென்று பார்த்தபொழுது  அவர்களின் இதயம் நொறுங்கும் காட்சி! அவர்களுடைய அற்புதமான சிலைகளுக்கு அடியில் ஆஸ்தான சிற்பியின் பெயர் பொறிக்கப்பட்டிருந்தது. அங்கு வந்த  ஆஸ்தான சிற்பி குதர்க்கமான வினயத்துடன் மக்களின் புகழ்ச்சியையும் வணக்கங்களையும் ஆனந்தமாக ஏற்றுக்கொண்டிருந்தார்.  இது  ஆஸ்தான சிற்பியின் சூழ்ச்சி என்று இவர்கள் அறிந்தனர். ராமப்பன் ஆச்சரியமடைந்தாலும், எவ்வித ஒட்டுதலுமில்லாமல் கண்களில் நீர் வழிய  அருகிலிருந்த  ஒரு துளசி தளத்தை பக்தியுடன் தன் விஷ்ணு சிலையின் திருவடிக்கு அர்ப்பணித்து விடை கொடுத்து அங்கிருந்து நடந்துவிட்டான். இருவரும் இரவு ஒரு மடத்தில் தங்கி மறுநாள் தங்கள் கிராமத்திற்கு திரும்ப நிச்சயித்தார்கள். ஆனால் மாதப்பனின் மனதில் கோபத்தின் சூறாவளி வீசிக்கொண்டிருந்தது. கபடமான ஆஸ்தான சிற்பிக்கு பாடம் கற்பிக்கவேண்டுமென்று  தீர்மானித்தான். இரவின் இருளில்  ராஜவீதியில் வைக்கப்பட்டிருந்த  சிலைகளை  நெருங்கினான். உளியினால் அடித்து அந்த சிற்பங்களின் நீண்ட மூக்குகளை விகாரப்படுத்திவிட்டு  யாரும் அறியாவண்ணம் திரும்பி விட்டான். மறுநாள் விடியும் பொழுதே ராமப்பன் தன் கிராமத்திற்கு சென்றான். ஆனால் மாதப்பன் சிற்ப கண்காட்சிக்கருகில் சென்று மக்கள் கூட்டத்திற்கு இடையில் நின்றான். அரசர் போட்டியின் தீர்ப்பை அறிவிக்க வந்தார். அரசரின் தீர்ப்பு அனைவரையும் ஆச்சரியத்தில் ஆழ்த்தியது. அரசரின்  சேவகர்கள் ராமப்பனை பல்லக்கில் அமர்த்தி அழைத்து வந்தனர். அவனுக்கு பரிசளித்து ஆலயம் கட்டும் பணிக்கு அவனை முக்கிய சிற்பியாக நியமித்து, ஆஸ்தான சிற்பிக்கு வேலையிலிருந்து ஓய்வளிக்கப்பட்டது. மாதப்பனை எச்சரித்து அனுப்பினார்கள். ஆச்சரியம் என்னவென்றால் சிற்பங்களின் கீழ் ஆஸ்தான சிற்பியின் பெயரை பொறிக்கவைத்ததும் அரசரே என்பது தெரிய  வந்தது. ராஜகுருக்களோடு ஆலோசனை நடத்தி ஏற்படுத்திய, நேர்மை மற்றும் பக்தியின் பரீட்சையாய் அது இருந்தது. இப்பரீட்சையில் தேர்ச்சி பெற்ற ராமப்பனோவெனில் தன் இஷ்ட தெய்வத்தின் பாதத்தில் அமர்ந்து ஆனந்தக் கண்ணீர் வடித்துக்கொண்டிருந்தான்! 
                 
சிற்பக் கலை பாரதத்தின் மிக அற்புதமான கலைகளில் ஒன்றாகும். சிற்பம் வடிக்கும் திறமை பல தேசங்களில் கண்டுவந்தாலும், பாரதத்தில் இந்த சிற்ப சாஸ்திரம் வளர்ந்து வந்த  பின்னணி, காரணம் மற்றும் மனோதர்மம் மிக  விசேஷமானவையாகும். சிற்பியை சிருஷ்டிக்கு மூல கர்த்தாவான பிரமனுக்கு ஒப்பிட்டிருக்கின்றனர். தேவசிற்பியின் பெயரே 'விச்வகர்மா'. சிற்பியானவன் பிரமனைப் போல் கல்லின் மீதோ அல்லது மரத்தின் மீதோ தன்னுடையதே ஆன ஒரு உலகை படைக்க வல்லவன். ஆனால்  அவன் உருவாக்கும் உலகம் எது? இங்கு 'சிற்பம் என்னும் சொல்லே  'ஸமாதி' என்னும் அர்த்தத்தை பறை சாற்றுகின்றது. ரிஷிகளும், ஞானிகளும் தமக்குள்ளே கண்ட தேவர்களின் உருவங்களை அவ்வாறே சிற்பங்களில் காணுமாறு செய்தால்,  அந்த சிற்பிகள், ஞானிகளின் ஸமாதி ஸாம்ராஜ்யத்தையும், இறை உலகத்தின் விஷயங்களையும் இவ்வுலகில் படைத்த விச்வகர்மாவாகின்றான். சிற்பியின் இந்த படைப்பு வேலை  நடக்க வேண்டுமென்றால் விதி முறைகளின் கட்டுப்பாடு தேவை. பிரம்மாவிற்கும்  விதி முறைகள் இல்லாமல் இல்லை. அகில உலகின் தாய் தந்தையர்களாகிய லக்ஷ்மீ-நாராயணர்களின்  ஆணைப்படி பணி புரிய வேண்டும். 
    
இத்தகைய விதி முறைகள் யாரோ ஒருவருடைய  விருப்பு வெறுப்புகளின் பட்டியல் அல்ல. இவை  பிரமனுடைய படைப்பில் இயற்கையாகவே உள்ளவையாகும். படைப்பு ஆக வேண்டுமென்றால் விதை, முளை, மரம், கிளை, பூ, காய், பழம் முதலிய வெவ்வேறு படிகளை அடைந்து, பழத்திற்குள் ஆரம்பத்தில் இருந்த விதையே மறுபடியும் காணப்படுகிறது. அவ்வாறே ஒரு சிற்பத்தின் விதையானது ஞானிகளின் த்யான ஸாம்ராஜ்யத்தில் உள்ளது. அது முளை விடுவது சிற்பியின் அமுதமென்னும் கைகளினால். உள் தரிசனத்தின் தேவதா உருவங்களின் லட்சணங்கள், முகத்தின் பாவனைகள் அவ்வாறே கல்லில் பதிவாக வேண்டும். அதாவது முளை மரமாகி வளர்ந்து உள் அனுபவத்தின்  பிம்பமாக தேவதா மூர்த்தியின் உருவத்தைப் பெறுகிறது. தெய்வச் சிலையின் அளவுகள், அவைகள் நிற்கும் தன்மை, அங்க வளைவுகள், ஆழமான பார்வை,  கையில் உள்ள ஆயுதங்கள்,  இவை எல்லாம் தரிசிப்பவர்களுடைய மனதை உள் நோக்கி ஈர்க்கும் சாதனங்கள் ஆகின்றன. விளக்கொளியில் அதன் தரிசனம், சங்கு, மணி முதலியவைகளின் ஒலி, துளசி மற்றும் நல்ல மணமுள்ள பூக்களின்  நறுமணம் நம் இதயத்தில் இனிமையையும், குளிர்ச்சியையும் உண்டாக்குகின்றன. ஞானிகளின் இதயத்திலிருந்து முளைத்த அனுபவமென்னும் விதையிலிருந்து வளர்ந்த மரத்தின் பலன் என்னவென்றால், பக்தர்களின் இதயத்தில் உண்டாகும் குளிர்ச்சி. இவ்வளவும் நடந்து முடிந்தால் ஒரு வட்டம் முழுமையடைந்தது போன்றதாகும். 
           
 இவ்வட்டம் முழுமையடைய வேண்டுமென்றால், சிற்பத்திற்கு  அதற்கு  தகுந்த மனோதர்மம் இருக்க  வேண்டும். மேற்கூறிய கதையில் ராஜகுருவின் தலைமையில்  அரசர் பரம ஆனந்த அனுபவமான விதையின் விவசாயத்தையே செய்துகொண்டிருந்தார். தேவதைகளின் உருவங்கள் சரியான பிரதி பிம்பங்களாக வேண்டுமென்றால் கலைத் திறன் கண்டிப்பாக மிகவும் அவசியம். ஆனால் பயிரை விளைபவன் களையையும் சேர்த்து விளைந்தால் அது அபாயகரமாகிவிடும். காமம், க்ரோதம், பொறாமை, புகழின் மேல் விருப்பம் முதலியவை கலையின் வளர்ச்சிக்கு தடையான களைகள். ஆஸ்தான சிற்பிக்கு சிலைகளுக்கு அடியில் தன் பெயர் பொறிக்கப்பட்டிருப்பதைப்  பார்த்து ஆச்சரியம் ஏற்பட்டாலும், சிறிதும் தயக்கமில்லாமல் மக்களின் கர ஒலியை ஏற்று மகிழ்ந்தான். இது ஒரு கோணத்தில் திருட்டுத் தனமேயாகும். இத்தகைய செயல்கள் ரிஷிகளின் மன நிலைக்கு எதிரானவை. மாதப்பனோ  பொறாமைக்கு  வசப்பட்டு  தன்னுடையதேயான படைப்பை நாசம் செய்ய தயாரானான். மாதப்பன் செதுக்கிய சிலை  ஞானிகளின் இதயத்தில்  தோன்றிய சிற்பமல்ல. அது அவனுடைய புகழாசைக்கு ஒரு கருவியாயிருந்தது. ஆகவே தான் , தனக்குப் புகழ் கிட்டாது என்று அறிந்த பொழுது அந்த சிலை அவனுக்கு வெறும் கல்லைப் போல் காட்சியளித்தது. ஆனால் ராமப்பனுக்கு அந்த சிலை பவித்திரமான தேவதையின் உண்மையான தோற்றமே ஆகியிருந்தது. அவனுக்கு அநியாயம் ஏற்பட்டபோதிலும்  அச்சிலையின் தெய்வத்தன்மை அவன் கண்களிலிருந்து மறையவில்லை.  அதை அவன் என்றும் கல்லாக உணரவில்லை. தன் முன்னோரிடமிருந்து தான் கற்ற கலையின் பயனால் படைத்த தன் இஷ்ட தெய்வம் என்றே உணர்ந்தான். ஒரு துளசி தளத்தை சமர்ப்பித்து  தன் இஷ்ட தெய்வத்திற்கும், தன் முன்னோர்களுக்கும், விச்வகர்மாவிற்கும், பிரமனுக்கும் சேர வேண்டிய காணிக்கையை அளித்து விட்டான். சாந்திக்கும் நிம்மதிக்கும் வீடாக  அமைய வேண்டிய சிலையை வடிப்பதற்கு   அன்பு, பக்தி, மன நிம்மதி இவற்றினாலேயே சாத்தியம்.             

தேவதைகளின் விக்ரஹங்களைப்  பார்க்கும் முறையைப் பற்றி ஸ்ரீரங்கமஹாகுருவின் கருத்து இவ்வாறிருந்தது:-  ஞானிகள் ஆத்ம யோகத்தில் கண்ட ஸத்தியத்தை  சிலா யோகத்தில் சேர்த்திருக்கிறார்கள். குழந்தைகள் பொம்மைகளை வைத்துக்கொண்டு  விளையாடும்பொழுது, அவைகளின் பொம்மை உருவத்தை மறந்து, 'இது தாய், இது குழந்தை' என்றே  நினைத்துக்கொள்கின்றன. தேவதைகளின் சிலைகள், ஞானிகள் நமக்காக  விட்டுச் சென்ற  பொம்மைகள் போன்றனவாம். இவைகளை வைத்துக்கொண்டு விளையாடும்போதெல்லாம்  அதன் பின்னணியில் உள்ள  அழியாத்தன்மை நம் இதயங்களில், மனங்களிலும் நிறைந்திருக்க வேண்டும். 

குறிப்பு: இக்கட்டுரை யின் கன்னட மூலம் AYVM blogs ல் காணலாம்.


To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Tuesday, 14 September 2021

Well-being of Humanity through Cultivation of Spiritual Qualities

Article in Kannada & English Rendering by: M R Yashaswini
Respond to (lekhana@ayvm.in)




Tvashtra, grieving his son's death at the hands of Devendra, had vowed to avenge his son's death. He begot a gigantic and monstrous son Vrutra through a Yaaga, to seek revenge. Vrutra kept growing day by day and gained enormous strength so much so that he started obstructing the pathways in which the gods travelled. His malicious influence transcended on to the people of Bhooloka (the physical world) provoking them to resort to unjust and extravagant means of living; thereby they lost interest in matters pertaining to the eternal truth. With Vrutrasura's swelling-might, the divine beings feared the victory of Adharma over Dharma.

 

Devendra decided to put an end to these atrocities and as per the advice of Devaguru Bruhaspati sought a solution from Mahavishnu. Mahavishnu praised the Tapobala (power of Sadhana) of Dadheechi Maharshi with which he had turned all his bones into Vajra (invincible diamonds). As suggested by Mahavishnu, Devendra along with Bruhaspati reached the hermitage of Maharshi Dadheechi and praised him profuselyHe explained the atrocities of Vrutraasura and the need for establishing Dharma. He then requested Maharshi's backbone itself to create the invincible Vajrayudha (supreme weapon of Devendra). Maharshi was pleased by his dedication and devotion. Realizing  that the body was impermanent and had to be discarded eventually, Maharshi decided that it was essential to sacrifice his body then and there for the sake of protecting Dharma. So he readily agreed to the request. He directed Devendra to collect his backbone while he attained the state of Samaadhi (Supreme Blissful  state). Devendra thus generated his Vajrayudha and slayed the demon Vrutrasura.

 

In this narrative, Compassion and Charity (Dayaa and Daana) are two of the many hidden noteworthy virtues. Saatvika Daana is of the first order among the three kinds of charity, the other two being Raajasika and Taamasika. Making charity without any expectations for the well being of virtuous people, despite the personal losses, is even superior. Daya- a spiritual quality that comes naturally to people who have experienced the eternal truth is a precursor to the noble virtue of charity. It is also equally significant that this quality when consciously practiced will reinforce our spiritual journey. These values were inherently present in a Brahmajnaani like Maharshi Dadheechi.


Note: The Kannada version of this article can be viewed at AYVM blogs.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Monday, 13 September 2021

ಶ್ರೀರಾಮನ ಗುಣಗಳು - 22 ದೃಢವ್ರತ - ಶ್ರೀರಾಮ (Sriramana Gunagalu - 22 Drdhavrata-Shreerama)

ಲೇಖಕರು: ವಿದ್ವಾನ್ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ 
(ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ lekhana@ayvm.in)


ಗಟ್ಟಿಯಾದ ವ್ರತವುಳ್ಳವನೇ 'ದೃಢವ್ರತ'. ಇದು ಶ್ರೀರಾಮನ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. 'ವ್ರತ'ವೆಂದ ಕೂಡಲೇ ನಮಗೆ ಗಣೇಶವ್ರತ, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀವ್ರತ ಮುಂತಾದ ವ್ರತಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಕಾಲ, ದೇಶ, ಆಹಾರ ಮೊದಲಾದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವುದನ್ನೇ 'ವ್ರತ'ವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀರಾಮನು ಈ ರೀತಿಯಾದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದನೇ? ಶ್ರೀರಾಮನು 'ಡೃಢವ್ರತ'ನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು? 

ಆಹಾರ-ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನೇ ವ್ರತವೆಂದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರಷ್ಟೆ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧ್ಯ. ಕಾಯಿಕ, ವಾಚಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹದ್ದುಬಸ್ತಿಗೆ ತರುವ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನೇ 'ವ್ರತ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 'ಇಂತಹ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಫಲ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಅವಿಚಲವಾದ ನಡೆ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನಸಿಕವಾದ ಸ್ಥಿರತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ನಾವು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ನಿಯಮವು ವ್ರತಾಚರಣೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗುವ ತನಕವೂ ಬದ್ಧತೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನೇ 'ದೃಢವ್ರತ'ವೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. 

ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆ ಆಗುವ ತನಕವೂ ಅಚಲವಾದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನು ತೋರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದೆರಡು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ದಶರಥ ಮಹಾರಾಜನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಮಾತಿನಂತೆ ಎರಡು ವರಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಸಮಯ ಬಂದಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಕೈಕೇಯಿಯು, ರಾಮನ ವನವಾಸ ಮತ್ತು ಭರತನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವೆಂಬ ವರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ರಾಮನು ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ. ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಗಳು ಬಂದರೂ, ಆತ ತಂದೆಯ ವಚನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸವು ಅರಮನೆಯ ಜೀವನದಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವ ವಿಧವಾದ ವೈಭವವೂ ರಾಮನ ಬಳಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಡಾದರೋ, ಭಯಂಕರ ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳಿಂದ, ರಾಕ್ಷಸರ ಹಾವಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಕೈಕೇಯಿಗೂ ಶ್ರೀರಾಮನು ಮರಳಿ ಬರಲಾರ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಳು. ಹಾಗಾಗಿ ಭರತನಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ನಿಶ್ಚಿತ ಎಂಬಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಭಯಾನಕವಾದ ಅರಣ್ಯಗಮನದ ವ್ರತವನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನು ತೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಕೊನೆತನಕ ತಾನು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಶ್ರೀರಾಮ. 

'ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ನಿಷ್ಕಂಟಕವಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂಬ ಮಾತಿನ ವ್ರತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಶ್ರೀರಾಮ. ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡ. ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಕಳಶಪ್ರಾಯವಾಗಿ, ತನ್ನ ಅವತಾರದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾದ ರಾವಣನ ಸಂಹಾರದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ. ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಾಧಿಸಲು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಅವತರಿಸಿ ಋಷಿಜೀವನ-ತ್ಯಾಗಜೀವನ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ತನ್ನ 'ದೃಢವ್ರತ'ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ. 

ಸೂಚನೆ : 12/9/2021 ರಂದು ಈ ಲೇಖನವು  ಹೊಸದಿಗಂತ ಪತ್ರಿಕೆಯ " ಶ್ರೀರಾಮನ ಗುಣಗಳು " ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

ಆರ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಿ ದರ್ಶನ - 53 ಕೇಶಭಾರ (Arya Samskruti Darshana -53 Keshabhaara)

ಲೇಖಕರು : ಡಾ|| ಎಸ್.ವಿ. ಚಾಮು




ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳು ಅರ್ಧಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಮುರಿದುಬೀಳುತ್ತಿವೆ. ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತ ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ

ಅಧರ್ಮಂ ಧರ್ಮಮಿತಿ ಯಾ ಮನ್ಯತೇ ತಮಸಾವೃತಾ ।

ಸರ್ವಾರ್ಥಾನ್ ವಿಪರೀತಾಂಶ್ಚ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ತಾಮಸೀ ॥


(ಎಲೆ ಪಾರ್ಥ, ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಯಾವುದು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಧರ್ಮವೆಂಬುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ವಿಪರೀತವಾಗಿಯೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಅಂತಹ ಬುದ್ಧಿಯು ತಾಮಸವಾದುದು) ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಓದುತ್ತೇವೆ. ಇಂದು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸದ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ನಮಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಯಾವುದರಿಂದ ಜನರು ತುಂಬ ಭಯಪಡುತ್ತಿದ್ದರೋ ಮತ್ತು ಜುಗುಪ್ಸಿತರಾಗುತಿದ್ದರೋ ಅಂತಹ ಆಚರಣೆ, ನೀತಿ ಮತ್ತು ನಡತೆಗಳನ್ನು ಸಾತ್ಮ್ಯವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಇಂದಿನವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಿಂಸೆ, ವ್ಯಭಿಚಾರ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಅಸತ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪಾಪಗಳೆಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೆರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದ ಆಧುನಿಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯಮೂಲದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ನಾಗರಿಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿರುತ್ತವೆ. ಈಚೆಗೆ ಸಿನಿಮಾ, ಟಿ.ವಿ. ಮುಂತಾದ ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಜನರ ಉಡಿಗೆ, ತೊಡಿಗೆ, ಅಲಂಕಾರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿವೆ. ಸ್ವಾಭಿಮಾನ,ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತ ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಗ್ದೃಷ್ಟಿಗಳು ಅವರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ವಾಚಕರೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ಕೇಶಾಲಂಕಾರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಪರಂಪರೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ಒಂದು ಬಾಹ್ಯವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾತ್ರವಾಗಿರದೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾದ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಹೃದ್ಯವಾದ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹನುಮಂತನು ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿ ತಾನು ಕುಂಡ ಸೀತೆಯನ್ನು 


ನೀಲನಾಗಾಭಯಾವೇಣ್ಯಾ ಜಘನಂ ಗತಯೈಕಯಾ। 


ನಡುವಿನವರೆಗೆ ಇಳಿದ ಕೃಷ್ಣಸರ್ಪವನ್ನು ಹೋಲುವ ಒಂದು ವೇಣಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ತ್ರಿವೇಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸದಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವಳು ಪತಿಯಿಂದ ಅಗಲಿದ್ದುದು. ಹಾನಿಕರವಲ್ಲದ ತೈಲಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೇಶಪಾಶವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಂತೆಮಾಡುವ ಕಲೆಯು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಸುಂದರವಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರಮಾಡುವುದು ಭಾರತೀಯ ಗೃಹಿಣಿಯರ ದಿನಚರಿಯಾಗಿದ್ದಿತು. ಇಂದೂ ಸಹ ಆದು ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಾಳಿದಾಸನ ಮೇಘಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷನು ತನ್ನಿಂದ ದೂರಗತಳಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು


ಶ್ಯಾಮಾಸ್ವಂಗಂ ಚಕಿತಹರಿಣೀಪ್ರೇಕ್ಷಣೀದೃಷ್ಟಿಪಾತಂ

ವಕ್ತ್ರಚ್ಛಾಯಾಂ ಶಶಿನಿಶಿಖಿನಾಂ ಬರ್ಹಭಾರೇಷು ಕೇಶಾನ್।

ಉತ್ಪಶ್ಯಾಮಿ ಪ್ರತನುಷು ನದೀವೀಚಿಷು ಭ್ರೂವಿಲಾಸಾನ್

ಹನ್ತೈಕಸ್ಮಿನ್ ಕ್ವಚಿದಪಿ ನ ತೇ ಚಂಡಿ ಸಾದೃಶ್ಯಮಸ್ತಿ ॥


(ಪ್ರಿಯಂಗು ಲತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಶರೀರವನ್ನೂ, ಹೆದರಿದ ಜಿಂಕೆಯ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ನೋಟವನ್ನೂ, ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮುಖದ ಕಾಂತಿಯನ್ನೂ, ನವಿಲುಗಳ ಬಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕೇಶಗಳನ್ನೂ, ಸ್ವಲ್ಪವಾದ ನೀರಿರುವ ನದಿಗಳ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಭ್ರೂವಿಲಾಸವನ್ನೂ ನೋಡುತೇನೆ. ಅಕಟ! ಎಲೆ ಮಾನಿನಿಯೇ, ಯಾವೊಂದರಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನ ಸಾದೃಶ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ! ಎಂದು ಹಲಬುತ್ತಾನೆ). ತುರುಬು ಸೊಂಪಾಗಿ ನವಿಲಿನ ಬಾಲದಂತೆ ಇರುವುದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಕೇಶಸೌಂದರ್ಯದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದಿತು. ಇದು ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳ ಸೌಂದರ್ಯದ ವರ್ಣನೆ. ಕಾಲದೇಶ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನನುಸರಿಸಿ ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಒಂದು

ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಿತ್ತು.


ಇಂದು ಆ ಪರಂಪರೆಯು ನಾಶವಾಗುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾವಿದ್ದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನ ತರುಣಿಯರು ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಸಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ತಮ್ಮ ಹೆರಳುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ನೋಡಿದೆವು. ಅವರು ವಿವಿಧವಾದ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೋಟು ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಅವು ಮೊಂಡು ಹಿಡಿದು ಹಿಂದಿನ ಹೆರಳುಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದುವು. ಅಂತಹವರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ನಗುಬರುತ್ತಿದ್ದಿತು.


ಹಿಂದೆ ಕೇಶಭಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕಾತರರಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ಆ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕರು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಕೂದಲನ್ನು ಮೊಟಕು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬೇರೆಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಾಲದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕ್ರಾಪ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು (ಈ ಹೊಸ ಶೈಲಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪದಗಳಿಲ್ಲ, ನಾಗರಿಕತೆಯಂತೆ ಭಾಷೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದಷ್ಟೆ).

ವಿದ್ಯುತ್‌ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಬೊಂತೆಯಂತೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕೃತಕವಾದ ಗುಂಗುರುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕಾನೇಕ ಕೇಶಶೈಲಿಗಳು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಕೆದರಿಯೇ ಧರಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. Beautician ಎಂದು ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ Uglicianಗಳಾದ ಸೈರಂಧ್ರಿಯರು ಇದನ್ನೊಂದು ಲಾಭದಾಯಕವಾದ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷರು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೆಲೂನ್ಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡುವಂತೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ Beauty parlour ಎಂಬ ಅನನ್ವರ್ಥವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಸೆಲೂನುಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ Uglicianಗಳು ಕೇಶಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುದ್ಯಂತ್ರ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಕೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುಂಬ ಹಾನಿಕರವೆಂದು ನಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ. ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದುದರಿಂದ ಕೂದಲುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವಾಗಲಿ ಮುಖದ ಸೌಂದರ್ಯವಾಗಲಿ ಹೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದು ಹಿತವೂ ಅಲ್ಲ, ಅವಶ್ಯಕವೂ ಅಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಾವು ಸೌಂದರ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಭಾವವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತೇವೆ.


ಏತಕ್ಕೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ವಿಚಾರ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು  ಕಾರಣವೆಂದು ಯೋಚಿಸಬಹುದು. ಕೇಶಾಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಈಗ ಯಾರಿಗೂ ವಿರಾಮವಿಲ್ಲ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಹೇಗೋ ಮನೆಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಶಾಲೆ, ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಆಫೀಸುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಬಸ್ಸು ಹಿಡಿಯಲು ಓಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವನವೆಲ್ಲವೂ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ತಲೆ ಬಾಚಿ ಹೆರಳುಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸಮಯವೆಲ್ಲಿ? ಆದುದರಿಂದ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಾಚಣಿಗೆ ಆಡಿಸಿದರೆ ಆಯಿತು. ಕುರೂಪವಾದುದನ್ನು ಸುರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಏನಿದೆ ? ನಾವು ಯಾರನ್ನು ಆದರ್ಶವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆಯೋ ಆ ಬಿಳಿ ಜನರೂ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡುವ ಆದರ್ಶವನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?


ಸಮಯದ ಅಭಾವ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಲು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವು ಎಷ್ಟೇ ಒಳ್ಳೆಯವುಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಂದ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದು ತಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಇಂದಿನವರ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನವಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ಯಾರು ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಇರಬಹುದು, ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪುರುಷರ ವಿಲಾಸ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾಗಿರಬಾರದು, ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಆಂದೋಳನದ ನೇತಾರರು ಮಾಡುವ ಉಪದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಷ್ಟೋ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿ ಮೂರ್ಖತೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಬೇರೆ ವಿಷಯ. ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜವಾದ ವಿವೇಕದ ರೇಖೆಯನ್ನು ಮೀರಿದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಏನುಮಾಡುವುದು? ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಸ್ತ್ರೀ ಸಮಾನತೆಯ ಅದರ್ಶ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅಸಹಜವಾದ ಉಚ್ಛೃಂಖಲತೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಜನ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವುದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಕೇಶ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಾನಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಕೇಶಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಿಗೆ ಬಕ್ಕತಲೆಯುಂಟಾಗಿ ಕೇಶಗಳೇ ಉಳಿಯದಿರಬಹುದು. ಅದು ಬೇರೆ ವಿಷಯ.


ಇವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಷಯವೇನೆಂದರೆ ಇಂದಿನ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಪರಂಪರೆಯ ಪರಿಚಯವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಅವು ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ತಲೆ ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬಿಡುವುದನ್ನೇ ಸಹಜವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬೆಳೆದು ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ನಾವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೂದಲುಗಳು ಬರಿ ಬಾಹ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಕುರುಹುಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಆತ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಡುವ ಸಾಧನಗಳು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಂಯಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ. ಅದರಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆಯುವಂತಾಗುತ್ತಿದೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ನಮಗೆ ವ್ಯಸನವಾಗುತ್ತಿದೆ.


ಕೂದಲುಗಳು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರೂ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ತಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಮಧ್ಯ ನಾಡಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನಾಡಿಗಳಿಗೂ ನಿಕಟವಾದ ಸಂಬಂಧವಿರುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಅವು ಉದ್ವೇಗಾದಿಗಳಿಂದ ತುಂಬ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವೇಣಿಯನ್ನು* ಹೋಲುವನಾಡಿಗಳ ಹೆಣಿಗೆಯಿರುವುದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮೆಡಿಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದೆವು. ಕೂದಲುಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾದ ಆ ನರಗಳೇ ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೂದಲುಗಳೂ ಸಹ ಆ ನರಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಘಟನೆಯು ಜ್ಞಾಪಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀರಂಗಗುರುವು ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಗೆ ಜ್ಞಾನದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವಳು ಆಗ ಇದ್ದ ಫ್ಯಾಷನ್ನಿನಂತೆ ಎರಡು ಜಡೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಗುರುವು ಅವಳಿಗೆ ಎರಡು ಬೇಡ, ಒಂದು ಜಡೆಯನ್ನೇ ಹಾಕಿಕೋ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವಳು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ತುಂಬ ಪೋಷಕವಾಯಿತು.ಅವಳು ಗುರುವಿಗೆ, "ಒಂದು ಜಡೆಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ತುಂಬ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಬೆನ್ನಿನೊಳಗಿನ ನರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. "ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ವಿಷಯ ಹೊರಪಟ್ಟಿತಲ್ಲ!" ಎಂದು ಗುರುವು ತುಂಬ ಸಂತೋಷವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಪುರುಷರೂ ಸಹ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಯೇ ಸಂಧ್ಯಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ರೇತಿ ಮಾಡುವುದು ಮನಸ್ಸಂಯಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ತಲೆ ಕೆದರಿರುವಾಗ ಕರ್ಮಾರ್ಹತೆಯ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.


ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮನೋಭಾವ (ethos) ವಿರುವುದು ಆತ್ಮ ಸಂಯಮದಲ್ಲಿ. ಪೂರ್ವಕಾಲದಿಂದ ಬಂದ ನಮ್ಮ ಉಡಿಗೆತೊಡಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆತ್ಮ ಸಂಯಮವನ್ನೇ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಯಮವೇ ಶಾರೀರಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಗಳ ಮೂಲ. ಆ ಸಂಯಮದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ಕೇಶಗಳು ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಮಕೇಳಿ, ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ದುಃಖ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದಗಳು. ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಶಸಂಯಮವನ್ನೇ(ಕಟ್ಟುವುದು) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೇಶಸಂಯಮವು ಮನಸ್ಸಂಯಮದ ಸಂಕೇತ. ಕೇಶವನ್ನು ಕೆದರಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ, ಇವು ಮನಸ್ಸು ಹತೋಟಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು, ಅದು ಉನ್ಮಾರ್ಗಗಾಮಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದ ಅಸಂಯಮವೂ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಾಶವೂ ಸಿದ್ಧ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಅವು ಅವಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕೇಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಯುವತಿಯರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ಸಡಿಲವಾಗಿರುವ ನಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೋಲ್ಟುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಯಂತ್ರಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಕೇಶಗಳು ಶರೀರ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡು ಒಂದು ಸುಸಂಸ್ಕೃತಜೀವನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ತ್ರಿವೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಶ ಸಂಬಂಧವಾದ ಉತ್ತಮೋತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ಅದು ನಾಶವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರೆ ಸುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿರಿಸಿದಂತೆ.


-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* ಆ ರೀತಿ ನರಗಳು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಅಶ್ರಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಶರೀರವು ಸುಗಮವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತ್ರಿವೇಣಿಯು ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಯಮವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ, ಭಾವಗಳು ಹದ್ದು ಮೀರದಂತೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.


ಸೂಚನೆ : ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಮಂದಿರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾಗುವ ಆರ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪುಟ:೧೭ ಸಂಚಿಕೆ:೮, ಜೂನ್  ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೯೫  ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Friday, 10 September 2021

ಪರಮಾನಂದಮಯ ಸ್ವರೂಪ-ನಮ್ಮ ಗಣೇಶ (Paramaanandamaya Svarupa-Namma Ganesha)

ಲೇಖಕರು; ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸೋಮಯಾಜಿ
(ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ lekhana@ayvm.in)



ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ಥಿ ಬಂದರೆ ಗಣೇಶನ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ. ಗಣೇಶನು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಂತೂ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯನಾದ ದೇವತೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಬರ್ಮಾ, ಮಲೇಶಿಯಾ,ಚೀನಾ,ಜಾವಾ,ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಪಾನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇವನ ಖ್ಯಾತಿ ಇದೆ. ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರೂ ಗಣೇಶನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿ ಶ್ರದ್ಧೆಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ,ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಚಿತ್ರವಿಲ್ಲದ ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕನಾದ ದೇವ ಇವನು.

ಪ್ರಥಮ ಪೂಜೆಯ ದೇವ

ಯಾರು ಈ ಗಣೇಶ? ಶಿವಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ. ವಿಘ್ನಪರಿಹಾರಕನಾದ ದೇವ. ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ಇವನಿಗೇ  ಪ್ರಥಮ ಪೂಜೆ. "ಆದಿತ್ಯಂ ಅಂಬಿಕಾಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಗಣನಾಥಂ ಮಹೇಶ್ವರಂ" ಎಂಬಂತೆ ಪಂಚಾಯತನ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವ ಇವನು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಗಣಪತಿಯ ಮಹಾ ಭಕ್ತರು ಹೇಳುವಂತೆ- ಅವನೇ ಪರತತ್ತ್ವ. ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಿತಿ ಲಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿ ಸರ್ವಮೂಲವೂ ಸರ್ವಮಯವೂ ಆಗಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮ. ಪುರಾಣ-ಇತಿಹಾಸ, ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಆತನ ಸ್ವರೂಪ,ರೂಪ,ಉಪಾಸನೆ, ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.

ಗಣೇಶನು ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ದೇವತೆಯೇ?

ಇಷ್ಟಾದರೂ ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ-ಗಣೇಶನು ಭಾರತೀಯರ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು ದೇವತೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಜನಾಂಗದವರು ಆತನ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹೊಲ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಹಾನಿಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ಅದರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆಂದು ಆನೆಮುಖದ ದೇವರನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸತೊಡಗಿದರು. ಇದೊಂದು ವಾದ.

ವಿಕಾಸವಾದ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ?

ಇನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವ ವಿಕಾಸವಾದಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ಗಣಪನಿಗೂ ತಳುಕು ಹಾಕುವುದೊಂದು ವಾದ. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ-ದಶಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕೇವಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ಸ್ಯದ ಅವತಾರ.ನಂತರ ನೀರು-ನೆಲ ಎರಡರಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುವ ಆಮೆ. ನಂತರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುವ ಅರ್ಧ ಪ್ರಾಣಿ ಅರ್ಧ ಮನುಷ್ಯನಂತಿರುವ ಅವತಾರ-ಇಂತಹ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಫಲವೇ ನರಸಿಂಹ,ಹಯಗ್ರೀವ,ತುಂಬುರರು,ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಗಣಪತಿ ಹೊರ ಬಂದುದು. ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಇವರೆಲ್ಲರ ಗಣೇಶ ಮಹಿಮೆ. ಇನ್ನು ಅವನ ಡೊಳ್ಳು ಹೊಟ್ಟೆ, ಗಜಮುಖ, ಮೂಷಕವಾಹನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಣೇಶ ಭಕ್ತರನ್ನು ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಗಣೇಶ – ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯ:

ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರಂಗಪ್ರಿಯಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ದೇವರು ಯಾರೋ ಕೆಲವರ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕೂಸಲ್ಲ. ಅದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ, ಸಾರ್ವದೇಶಿಕ, ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸತ್ಯವೆಂಬುದು ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಳಗೆ ಕಂಡುಕೊಂಡು ಆನಂದಿಸಿದ ಈ ದೇಶದ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಾತು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಭಗವಂತನನ್ನು "ಸತ್ಯಂ ಜ್ಞಾನಂ ಅನನ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮ"  "ಅಖಂಡ ಮಂಡಲಾಕಾರಂ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಯೇನ ಚರಾಚರಂ" ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಆರ್ಯರ ದೇವರು, ದ್ರಾವಿಡರ ದೇವರು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳೇ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ. ಗಣೇಶನ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟವರು ಸಹ ಅವನನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಅವನ ಅಪಾರ ಮಹಿಮೆಯ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿರುವ ಗಣೇಶನು ಇಂತಹ ಸತ್ಯಾನುಭವಕ್ಕೆ ವಿಷಯವಾಗಿರುವ ಪರಮಾರ್ಥವೇ ಹೊರತು ಕವಿ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಆರ್ಯ-ದ್ರಾವಿಡ ಜನಾಂಗಗಳ ಹೋರಾಟ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತೆಂಬುದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾಸಯೋಗ್ಯವಾದ ಯಾವ ಪುರಾವೆಯೂ ನಮಗೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಅದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆ ಅಷ್ಟೇ.

 

ಪ್ರಣವ ಸ್ವರೂಪ ವಕ್ರತುಂಡಂ:

ಸಮಸ್ತಲೋಕ ಶಂಕರಂ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುವ ದೇವನನ್ನು ಕೇವಲ ಬೇಸಾಯಗಾರರ ಕಲ್ಪನೆಯ ದೇವತೆ ಎನ್ನುವುದೂ ಸತ್ಯದೂರವಾದ ನೋಟ. ಅವನ ಆನೆಯಮುಖ ಕವಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಅಲ್ಲ ಪ್ರತೀಕವೂ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಶರೀರದ ಮೂಲಾಧಾರ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮನೋಲಯ ಮಾಡಿದ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ತ್ರಿಕೋನದೊಳಗೆ ಈ ಗಜಮುಖನ ದರ್ಶನವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆ ಗಜಮುಖದೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ದೇವತಾ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಶಕ್ತಿಯು ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು ಗಜಾನನ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಯೋಗಿಗಳ ಅನುಭವದ ಮಾತು. ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಆನೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದರೂ ಈ  ಅಂತರಂಗದ ಗಜಾಕಾರವು ಪ್ರಣವದ ಒಂದು ಭಂಗಿಯೇ ಆಗಿದೆ. ಎಂದೇ ಅವನು "ಪ್ರಣವ ಸ್ವರೂಪ ವಕ್ರತುಂಡಂ"  ಆ ಸೊಂಡಿಲು ಬಲಮುರಿಯಾದರೆ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದವಾದ ಮೂರ್ತಿ. ಸೊಂಡಿಲಿನ ತಿರುವು ಎಡಕ್ಕೆ ಇರುವ ಮೂರ್ತಿಯಾದರೆ ಭೋಗಪ್ರದ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಭೋಗ ಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅನುಭವವಾಣಿ.

ಪರಮ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ –ಗಣೇಶ

ಹೀಗೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಚರ್ಮ ಚಕ್ಷುಸ್ಸಿಗೆ ಕಾಣುವ ದೇವನೇ ಅಲ್ಲ ಅವನು. ಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಮೂಲಾಧಾರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ, ಎಂದೆಂದಿಗೂ ದರ್ಶನವೀಯುವ ಭಗವಂತ ಅವನಾಗಿರುವಾಗ ಅವನನ್ನು ಕಾಲ ದೇಶಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ವಿಕಾಸವಾದಕ್ಕೆ ತಳುಕು ಹಾಕುವುದೂ ನಮ್ಮ ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ ಕಸರತ್ತಾಗುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೇ. ಅವರಿಗೆ ಹೇಗೆ ದರ್ಶನವಾಯಿತೋ ಅಂತಹ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೇ ಹೊರಗೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆರಾಧನೆಗೆ ಅವರು ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದು. ಶ್ರೀರಂಗ ಮಹಾಗುರುಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ- "ವಸ್ತುವು ಸಹಜ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವುದೇ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯ.ಸುಂದರವಾದ ಕಪಿ-ಎಂದರೆ ರುಂಡಮುಂಡ ಕೈಕಾಲುಗಳ ಮಾಟ, ಚೇಷ್ಟೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಕಪಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೇ ಅದು ಸುಂದರವಾದ ಕಪಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಗಣೇಶ, ನರಸಿಂಹ, ಭದ್ರಕಾಳಿ ಮುಂತಾದ ದೇವತಾರೂಪಗಳೂ ಒಳಗೆ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಸಹಜತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವುದೇ ಅವುಗಳ ಸುಂದರತೆ." ನಮ್ಮಂಥ ಪಾಮರ ಜನರಿಗೆ ಅವು ವಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂತರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ತುಂಬಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ಸಹಜ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಭಕ್ತರು ಸುಂದರಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಸಹಜವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗಿನ ಚಿತ್ರ, ಪ್ರತಿಮೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗಲೂ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆ ಒಳಗಿನ ಆನಂದವೇ ಹರಿದುಬರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಮಸುಂದರಮೂರ್ತಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳು ನಾವಿದ್ದಂತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಅವು ವಿಕಾರ, ಭೀಕರ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಮರೆತು ದೇವತೆಯಲ್ಲಿ ತಾದಾತ್ಮ್ಯ ಹೊಂದಿದವರಿಗೆ ಅವು ಸೌಂದರ್ಯ-ಆನಂದದ ಮೂರ್ತಿಗಳೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.

ತತ್ತ್ವೋದರ-ಗಣೇಶ

ಅವನ ಡೊಳ್ಳುಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಂತೆ ಅವನು ಮಾಂಸ-ಮೇದಸ್ಸುಗಳನ್ನೋ, ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನೋ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಅವನು ಅಪ್ರಾಕೃತವಾದ, ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯವಾದ  ದೇವತಾಮೂರ್ತಿ. ತನ್ನ ಉದರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ೨೧ ಪ್ರಕೃತಿತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೇ ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ವಾಮಿ ಅವನು. ಆ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಮುಳುಗಿದಾಗ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ತತ್ತ್ವಗಳ ದರ್ಶನವಾಗುವುದು ಎಂಬುದು ಯೋಗಿಜನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ. ಎಂದೇ ಅವನ ಸೇವೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಪುಷ್ಪ, ಪತ್ರ, ಮೋದಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು. ಅವನ ಆರಾಧನೆಯ ಪ್ರತಿ ಘಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉಪಾಸನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದು ಸಹಜವೇ ಆಗಿದೆ.

ಮೂಷಕ ವಾಹನ-ಗಣೇಶ

ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ  ಗಣೇಶನ ವಾಹನವೆಂದು ಕರೆಯುವ ಇಲಿಯು ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳಿಗೆ, ಉಪಾಸನೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ವಿಘ್ನಶಕ್ತಿಗಳ ರಾಜ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹವಿರ್ಭಾಗವನ್ನು ಕದಿಯುವ ಆಸುರೀ ಶಕ್ತಿ. ಅಂತಹ ಆಸುರೀ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಆ ವಿಘ್ನಾಸುರನ ಮೇಲೆ  ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಎಂದೇ ಮೂಷಕ ಅವನ ವಾಹನ.

ನಿರಾಕಾರನೇ? ಸಾಕಾರನೇ?

ಗಣೇಶನು ನಿರಾಕಾರವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಹೇಳಿದೆ. ಅವನು ಆನೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಪಾಶ-ಅಂಕುಶ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿ ಎಂದೂ ಕೆಲವೆಡೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಹ ಸಹಜ. ಆದರೆ ವಿಚಾರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನು ಮೌಲಿಕವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಾನಂದ ಸ್ವರೂಪಿ. ಆದರೂ ಭಕ್ತರ ಅವಲಂಬನೆಗಾಗಿ ನಾನಾ ತತ್ತ್ವಮಯಮೂರ್ತಿಗಳ  ಆಕಾರಗಳಿಂದ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಮಹಾತ್ಮರ ಅನುಭವ.


ನ ತೇ ರೂಪಂ ನಚಾಕಾರೋ ನಾಯುಧಾನಿ ನಚಾಸ್ಪದಂ|

ತಥಾಪಿ ಪುರುಷಾಕಾರೋ ಭಕ್ತಾನಾಂ ತ್ವಂ ಪ್ರಕಾಶಸೇ ||


ಎಂಬ ಮಾತೂ ಇದನ್ನೇ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶನು ಸಾಕಾರನೂ ಹೌದು. ನಿರಾಕಾರನೂ ಹೌದು. ಆದರೆ ಶ್ರೀರಂಗ ಮಹಾಗುರುಗಳು ತಿಳಿಸಿದಂತೆ "ಮನಸ್ಸು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಆಕಾರಗಳೆಲ್ಲಾ ಗಣೇಶದೇವರ ಆಕಾರಗಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯೋಗಿಗಳು ಕಂಡು ಹೇಳಿರುವ ಆಕಾರಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಧ್ಯಾನ ಉಪಾಸನೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಕಾಲ-ದೇಶದ ಯೋಗಿಗಳೇ ಆದರೂ ಆಯಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಆಯಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳೇ ಅವರಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ನೇರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅನ್ಯಥಾ ಅನುಭವ ಉಂಟಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಇವು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ದರ್ಶನ ಪ್ರಕಾರಗಳು" ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಡಬೇಕು.

ಇಷ್ಟು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ, ಗಣೇಶನ ಯೋಗಿಗಮ್ಯ ಸ್ವರೂಪ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನ-ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಅವನ ಮಧುರ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸೋಣ. ನಮ್ಮ ಇಹ-ಪರ ಜೀವನದ ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅವನಲ್ಲಿ ಬೇಡೋಣ. ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ  ಆ ವಿಘ್ನವಿನಾಶಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಕೃತಾರ್ಥರಾಗೋಣ.

ಸೂಚನೆ : 10/9/2021 ರಂದು ಈ ಲೇಖನ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೋಧಿವೃಕ್ಷ  ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages