Friday, 30 July 2021

Ananda Tandava Of Nataraja - 16

Respond to (lekhana@ayvm.in)



The Interpretation of Zimmer

Zimmer dedicates a chapter of his book, Myths and Symbols in Indian Art and Civilization (written towards the middle of the century) to the 'Dance of Shiva.' He states as a mature and responsible critic (that he was) of artefacts that the details of the image are to be read 'according to the Hindu tradition, in terms of a complex pictorial allegory.' (H. Zimmer, Myths and Symbols in Indian Art and Civilization, ed. Joseph Campbell, 1946, Bollingen Foundation, Washington D.C., Pantheon Books, New York, p.152).

 Each part of the image is capable, he says, of multiple significations. Referring first to the upper right hand holding the drum, he says: 'This connotes Sound, the vehicle of speech, the conveyer of revelation, tradition, incantation, magic and divine truth.' (ibid., p.152). He observes the relationship between sound and Ether, recognising Ether as 'the primary and most subtly pervasive manifestation of the divine substance', hence symbolising creation. Its counterpart on the left side has 'Fire, the element of destruction of the world'.

'In the balance of the hands', he argues, 'is illustrated a counterpoise of creation and destruction'. (ibid., p.153). His interpretation of the other two hands has not much to add to the traditional interpretation. Speaking of Apasmāra, he says it is 'symbolic of life's blindness, man's ignorance. Hence conquering this demon amounts to attainment of true wisdom wherein is 'release from the bondages of the world.' It may be remarked here that the transparency of the very name of the pigmy demon lends itself to this easy interpretation. After noting the signification of the balance of the two hands above, and Apasmāra beneath the foot, he proceeds to interpret the circle of glow that encases the image.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Thursday, 29 July 2021

பொய் பேசலாமா? (Poi Peshalama?)

மூலம் : கே.எஸ்.ராஜகோபாலன்
                தமிழாக்கம் : சி.ஆர். ஸ்ரீதர்
மின்னஞ்சல் : (lekhana@ayvm.in)

கௌசிகன் என்னும்  ஒரு முனிவர் காட்டில் வசித்து வந்தார். அவர் சாஸ்திரங்களை அதிகமாக படித்தவரல்ல. எப்பொழுதும் உண்மையையே பேசவேண்டும் என்னும் விரதம் பூண்டிருந்தார். ஒரு நாள் சில யாத்திரிகர்கள், திருடர்களின் பயத்தினால் கௌசிக முனிவரின் தோட்டத்தினுள் புகுந்து ஒரு மூலையில் ஒளிந்துகொண்டனர். அவர்களை தொடர்ந்து வந்த  திருடர்கள், கௌசிகரிடம் ‘இந்த வழியாக வந்த யாத்திரிகர்கள் எங்கு சென்றனர்?’ என்று வினவினர். உண்மையினின்று வழுவாத கௌசிகர், யாத்திரிகர்கள் ஒளிந்திருந்த இடத்தை காட்டிக்கொடுத்தார். திருடர்கள், யாத்திரிகர்களை கொன்று அவர்களிடமிருந்த பொக்கிஷங்களை திருடிக்கொண்டு சென்று விட்டனர். தர்மநுணுக்கங்களை அறியாத கௌசிகனின் சொற்கள் அதர்மமே  ஆயின. அவன் உயிர் பிரிந்தபின் நரகத்தில் விழவேண்டியதாயிற்று.

                இந்த உபகதை அர்ஜுனனுக்கு ஸ்ரீகிருஷ்ணனே கூறியது. நம் ரிஷிகள், உண்மையே பேச வேண்டும் என்னும் தர்மத்தை உபதேசித்திருப்பது போல, ஆபத்து நேரும் காலங்களில் தவிர்க்க முடியாத தர்மத்தையும் கூறியிருக்கிறார்கள். ஆபத்காலங்களில் மட்டும் கடைப்பிடிக்க வேண்டிய தர்மம் ஆபத்தர்மம்.

                    நடந்து செல்லும் ஒருவன், நடைபாதையிலேயே செல்வதுதான்  தர்மம். ஆனால் எதிரில் வரும் லாரியொன்று தன் கட்டுப்பாட்டை மீறி நடைபாதை மீதே ஏறிவிட்டால், அவன் தன் உயிரை காத்துக்கொள்வதற்காக, வாகனங்களுக்கென்று விதிக்கப்பட்ட தெருவிலேயே வேறு வழியின்றி நடக்கவேண்டியிருப்பது ஆபத்கால  தர்மம். அதே போல், ஆபத்தர்மத்திற்காக பொய் பேச வேண்டியிருக்கும். பொய் பேசுவதால் ஒரு நன்மை விளைவதாயிருந்தால், அப்பொழுது பொய்யையே  பேசலாம் என்று  மஹாபாரதம் கூறுகிறது. உதாரணத்திற்கு, உண்மை பேசுவதால் நம் உயிருக்கே ஆபத்து விளைவதானால் அல்லது நம்மிடமுள்ள அனைத்து சொத்துக்களும் பறிபோய்விடுவதாயிருந்தால், பொய் சொல்லலாம் என்று கூறுகிறது.

                  அதர்மத்தின் பக்கம் சார்ந்திருந்த த்ரோணாசார்யரை கொல்வதற்காக, அச்வத்தாமன் இறந்தான் என்னும் தோற்றத்தை விளைவிக்கும் வாக்கியத்தை, அறத்தின்  வழியிலேயே செல்லும் தர்மராஜனுடைய வாயினாலேயே  ஸ்ரீ கிருஷ்ணன் சொல்லவைப்பது யாவரும் அறிந்த கதை.  ஸ்ரீகிருஷ்ணனே பொய் சொல்ல வைத்த பின் நாமும் பொய் பேசலாம் என்று எண்ணக்கூடாது. ஸ்ரீகிருஷ்ணன் தர்ம நுணுக்கங்களை அறிந்தவன். பொய் பேசுவது மஹாபாபம் என்பதை அறிந்தவன்தான். ஆனால் அதர்மத்தை வேரறுக்க வேண்டுமென்னும்  ஆழ்ந்த நிச்சயமுள்வனாதலால், தக்க தருணங்களில் சாமானியர்களுக்கு அதர்மமென்று காணப்படும் சில செயல்களை செய்துள்ளான் மற்றும் செய்ய வைத்திருக்கிறான். சில சமயங்களில் ஒரு பெரிய தர்மத்தை காப்பாற்றுவதற்காக, சிறிய தர்மத்தை தியாகம் செய்ய வேண்டிவரும். அவனைப்போல நுண்ணறிவு உள்ளவர்கள்தான் அவனுடைய செயல்களை பின்பற்ற அருகதை உள்ளவர்கள்.

                ‘ஆயிரம் பொய் சொல்லி ஒரு திருமணம் செய்’ என்னும்  பழமொழியின் கருத்தை விவரிக்கையில்,  ஸ்ரீரங்கமஹாகுரு, ‘பொய் சொல்லியே ஒரு திருமணத்தை நடத்தி வைக்கவேண்டுமென்பது இதன் பொருள் அல்ல! சிலர் கெடுதி செய்யும் எண்ணத்தினால் பிறர் இல்லத்தில் நடக்கும் சுப காரியங்களை நிறுத்திவிடுகிறார்கள். அங்ஙனம் நற்பலனை தரக்கூடிய ஒரு திருமணம் நின்றுவிடக்கூடிய தருணம் வந்தால், பொய்யையாவது சொல்லி அந்த  சுப காரியம் நடைபெறும்படி செய்ய வேண்டும் என்பதுதான் இந்த பழமொழியின் பின்னுள்ள கருத்து. ஜீவிகளுக்கு  நன்மையும், யதார்த்தமுமே உண்மையாகும்’ என்று கூறியிருந்தார்.

                எப்பொழுதும் உண்மையையே  கூற வேண்டும் என்னும் தர்மத்தின் வழியை பின்பற்ற வேண்டும் என்பதுதான் சரி. ஆனால் அதனால் ஜீவிகளுக்கு(ஜீவத்திற்கு) நன்மை உண்டாகுமா என்னும் ஆய்வுத்திறன் நம்மிடம்  இருக்க வேண்டும். கௌசிகன் என்னும்  ஒரு முனிவர் காட்டில் வசித்து வந்தார். அவர் சாஸ்திரங்களை அதிகமாக படித்தவரல்ல. எப்பொழுதும் உண்மையையே பேசவேண்டும் என்னும் விரதம் பூண்டிருந்தார். ஒரு நாள் சில யாத்திரிகர்கள், திருடர்களின் பயத்தினால் கௌசிக முனிவரின் தோட்டத்தினுள் புகுந்து ஒரு மூலையில் ஒளிந்துகொண்டனர். அவர்களை தொடர்ந்து வந்த  திருடர்கள், கௌசிகரிடம் ‘இந்த வழியாக வந்த யாத்திரிகர்கள் எங்கு சென்றனர்?’ என்று வினவினர். உண்மையினின்று வழுவாத கௌசிகர், யாத்திரிகர்கள் ஒளிந்திருந்த இடத்தை காட்டிக்கொடுத்தார். திருடர்கள், யாத்திரிகர்களை கொன்று அவர்களிடமிருந்த பொக்கிஷங்களை திருடிக்கொண்டு சென்று விட்டனர். தர்மநுணுக்கங்களை அறியாத கௌசிகனின் சொற்கள் அதர்மமே  ஆயின. அவன் உயிர் பிரிந்தபின் நரகத்தில் விழவேண்டியதாயிற்று.

                இந்த உபகதை அர்ஜுனனுக்கு ஸ்ரீகிருஷ்ணனே கூறியது. நம் ரிஷிகள், உண்மையே பேச வேண்டும் என்னும் தர்மத்தை உபதேசித்திருப்பது போல, ஆபத்து நேரும் காலங்களில் தவிர்க்க முடியாத தர்மத்தையும் கூறியிருக்கிறார்கள். ஆபத்காலங்களில் மட்டும் கடைப்பிடிக்க வேண்டிய தர்மம் ஆபத்தர்மம்.

                    நடந்து செல்லும் ஒருவன், நடைபாதையிலேயே செல்வதுதான்  தர்மம். ஆனால் எதிரில் வரும் லாரியொன்று தன் கட்டுப்பாட்டை மீறி நடைபாதை மீதே ஏறிவிட்டால், அவன் தன் உயிரை காத்துக்கொள்வதற்காக, வாகனங்களுக்கென்று விதிக்கப்பட்ட தெருவிலேயே வேறு வழியின்றி நடக்கவேண்டியிருப்பது ஆபத்கால  தர்மம். அதே போல், ஆபத்தர்மத்திற்காக பொய் பேச வேண்டியிருக்கும். பொய் பேசுவதால் ஒரு நன்மை விளைவதாயிருந்தால், அப்பொழுது பொய்யையே  பேசலாம் என்று  மஹாபாரதம் கூறுகிறது. உதாரணத்திற்கு, உண்மை பேசுவதால் நம் உயிருக்கே ஆபத்து விளைவதானால் அல்லது நம்மிடமுள்ள அனைத்து சொத்துக்களும் பறிபோய்விடுவதாயிருந்தால், பொய் சொல்லலாம் என்று கூறுகிறது.

                  அதர்மத்தின் பக்கம் சார்ந்திருந்த த்ரோணாசார்யரை கொல்வதற்காக, அச்வத்தாமன் இறந்தான் என்னும் தோற்றத்தை விளைவிக்கும் வாக்கியத்தை, அறத்தின்  வழியிலேயே செல்லும் தர்மராஜனுடைய வாயினாலேயே  ஸ்ரீ கிருஷ்ணன் சொல்லவைப்பது யாவரும் அறிந்த கதை.  ஸ்ரீகிருஷ்ணனே பொய் சொல்ல வைத்த பின் நாமும் பொய் பேசலாம் என்று எண்ணக்கூடாது. ஸ்ரீகிருஷ்ணன் தர்ம நுணுக்கங்களை அறிந்தவன். பொய் பேசுவது மஹாபாபம் என்பதை அறிந்தவன்தான். ஆனால் அதர்மத்தை வேரறுக்க வேண்டுமென்னும்  ஆழ்ந்த நிச்சயமுள்வனாதலால், தக்க தருணங்களில் சாமானியர்களுக்கு அதர்மமென்று காணப்படும் சில செயல்களை செய்துள்ளான் மற்றும் செய்ய வைத்திருக்கிறான். சில சமயங்களில் ஒரு பெரிய தர்மத்தை காப்பாற்றுவதற்காக, சிறிய தர்மத்தை தியாகம் செய்ய வேண்டிவரும். அவனைப்போல நுண்ணறிவு உள்ளவர்கள்தான் அவனுடைய செயல்களை பின்பற்ற அருகதை உள்ளவர்கள்.

                ‘ஆயிரம் பொய் சொல்லி ஒரு திருமணம் செய்’ என்னும்  பழமொழியின் கருத்தை விவரிக்கையில்,  ஸ்ரீரங்கமஹாகுரு, ‘பொய் சொல்லியே ஒரு திருமணத்தை நடத்தி வைக்கவேண்டுமென்பது இதன் பொருள் அல்ல! சிலர் கெடுதி செய்யும் எண்ணத்தினால் பிறர் இல்லத்தில் நடக்கும் சுப காரியங்களை நிறுத்திவிடுகிறார்கள். அங்ஙனம் நற்பலனை தரக்கூடிய ஒரு திருமணம் நின்றுவிடக்கூடிய தருணம் வந்தால், பொய்யையாவது சொல்லி அந்த  சுப காரியம் நடைபெறும்படி செய்ய வேண்டும் என்பதுதான் இந்த பழமொழியின் பின்னுள்ள கருத்து. ஜீவிகளுக்கு  நன்மையும், யதார்த்தமுமே உண்மையாகும்’ என்று கூறியிருந்தார்.

                எப்பொழுதும் உண்மையையே  கூற வேண்டும் என்னும் தர்மத்தின் வழியை பின்பற்ற வேண்டும் என்பதுதான் சரி. ஆனால் அதனால் ஜீவிகளுக்கு(ஜீவத்திற்கு) நன்மை உண்டாகுமா என்னும் ஆய்வுத்திறன் நம்மிடம்  இருக்க வேண்டும்.

குறிப்பு: இக்கட்டுரை யின் கன்னட மூலம் AYVM blogs ல் காணலாம்.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Saturday, 24 July 2021

ಷೋಡಶೋಪಚಾರ - 10 ವಸ್ತ್ರ(Shodashopachaara - 10 Vastra)

ಲೇಖಕರು: ವಿದ್ವಾನ್ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ 
(ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ lekhana@ayvm.in)



ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯ ಉಪಚಾರ, ವಸ್ತ್ರ ಸಮರ್ಪಣೆ. ಭಗವಂತನನ್ನು ದಿಗಂಬರ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ, ದಿಗ್ವಾಸ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಇಂತಹ ಭಗವಂತನಿಗೆ ವಸ್ತ್ರೋಪಚಾರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಅಥವಾ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ. ಅವನನ್ನು ಆಚ್ಛಾದಿಸಲು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುವುದು ಎಂದರೇನು? ನಿಜವಾಗಲೂ ಅವನಿಗೆ ವಸ್ತ್ರದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಸ್ಥಾವರಪರ್ಯಂತ ಸಕಲದಲ್ಲೂ ನಿಷ್ಕಲನಾಗಿ ಇರುವಾತ. ಆದರೂ ನಾವು ಆರಾಧಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಿಷ್ಕಲನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸಕಲನನ್ನಾಗಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆಗ ತಾನೆ ಪೂಜೆ! ಆಗ ತಾನೆ ವಸ್ತ್ರೋಪಚಾರ!. ಭಗವಂತನ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ನಾವು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಇವೆಲ್ಲದರ ಸಲ್ಲಿಕೆ. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತೃಪ್ತಿ. ನಾವು ಯಾವ ದೇವತೆಯ ಪ್ರಸನ್ನತೆಗಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೋ ಆ ದೇವತೆಯ ಪ್ರೀತಿಕರವಾದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. 'ಪೀತಕೌಶೇಯವಸನಂ ವಿಷ್ಣುಪ್ರೀತ್ಯೈ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ | ರಕ್ತಂ ಶಕ್ತ್ಯರ್ಕವಿಘ್ನಾನಾಂ ಶಿವಸ್ಯ ಚ ಸಿತಂ ಪ್ರಿಯಮ್' ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ದುರ್ಗೆ, ಗಣಪತಿ, ಸೂರ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿವನಿಗೆ ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರ ಪ್ರೀತಿಕರವಾದುದು. ಈ ವಸ್ತ್ರವು ರೇಷ್ಮೆ, ನಾರು, ಹತ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಪೂಜಾಯೋಗ್ಯವಾದ ಪದಾರ್ಥದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಟೆರಿಲಿನ್, ನೈಲಾನ್, ಟೆರಿಕಾಟ್ ಮೊದಲಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳು ನಿಷಿದ್ಧ. ಇವುಗಳನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲೇಬಾರದು. ಒಮ್ಮೆ ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರೊಬ್ಬರು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು – "ಟೆರಿಲೀನ್ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಐರನ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದಟೆರಿಲೀನ್ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲವೇ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು- "ಹೌದಪ್ಪ ಐರನ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಗೋಲ್ಡ್ ಹೋಗುತ್ತಪ್ಪ" ಎಂದು (ಭಗವತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಿರುವ ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ)ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇವುಗಳು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಚೆಂದ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಪೂಜೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಮನೋಭೂಮಿಕೆಗೆ ತೊಡಕನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಪೂಜಾಯೋಗ್ಯವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳು ದೇವತಾಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಬೋಧಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೊಂದು ವಿಜ್ಞಾನವಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರತೀಕಿಸುವ ನಾಡೀಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ನಾಡೀ ಎಂದರೆ ದೇವತೆಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ಮಾರ್ಗ. ಅಂದರೆ ಆಯಾ ದೇವತೆಗಳು ಆ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಆ ನಾಡಿಗೆ ಪೋಷಕವಾದ, ಅದಕ್ಕೆ ಯುಕ್ತವಾದ ವರ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಭಗವಂತನ ಆಚ್ಛಾದನವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಆ ದೇವತೆಯ ಪ್ರಸನ್ನತೆ ಸಾಧ್ಯ  

ಸೂಚನೆ : 24/7/2021 ರಂದು ಈ ಲೇಖನ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೋಧಿವೃಕ್ಷ  ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.


To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

ಯೋಗತಾರಾವಳಿ - 15 ಸಾವಲ್ಲದ ಸಾವು (Yogataravali - 15 Savallada Savu)

ಲೇಖಕರು : ಡಾ|| ಕೆ. ಎಸ್. ಕಣ್ಣನ್

(ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ lekhana@ayvm.in)




ಯೋಗತಾರಾವಳೀ (ಶ್ಲೋಕ ೧೫)

ಅಶೇಷದೃಶ್ಯೋಜ್ಝಿತ

 ಜೀವನ-ಚಿತ್ರ-ಪಟ

ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತವೆಂದು ಶುಭಾಶ್ರಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಕೊಡುವುದುಂಟು. ದೃಶ್ಯವೆಂದರೆ ಯಾವುದೋ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಚಿತ್ರವೆಂದೋ ಸರೋವರದ ದೃಶ್ಯವೆಂದೋ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ-ದೇವತಾ-ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೋ ಮಂತ್ರವನ್ನೋ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವೆಂದು ಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ದೃಶ್ಯವೇ. ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ-ನಾಟಕದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ - ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತಾಗ! ಇವು  ನಿಂತುಹೋದಾಗ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸೂ ನಿಲ್ಲುವುದೆಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೋರುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಅವೆಂತು ನಿಂತಾವು? ಹೊರಗಣ ಘಟನಾ-ಪರಂಪರೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.

"ಅಲೆಗಳು ಅಷ್ಟಷ್ಟಿರಲು ಈಜು ಕಲಿಯಲಾಗದು; ಅಲೆ ನಿಲ್ಲಲಿ, ನೀರಿಗಿಳಿಯುವೆ" - ಎಂದುಕೊಂಡರೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇವೂ. ಅವುಗಳು ಶಾಂತವಾಗಲೆಂದು ಕಾಯುವುದಾದರೆ "ಮದುವೆಯಾಗದ ಹೊರತು ಹುಚ್ಚು ಬಿಡದು, ಹುಚ್ಚು ಬಿಡದ ಹೊರತು ಮದುವೆಯಾಗದು" ಎನ್ನುವ ಪರಿಯಾಗುವುದು.

ಹೀಗಾಗಿ ನಾವು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು "ತೊರೆದುಹೋಗೋಣ – ಕೆಲಹೊತ್ತಾದರೂ" - ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಸುಲಭವೇನಲ್ಲ. ಪ್ರಪಂಚವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊರೆಯುವಂತಾಗಬೇಕು! ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒದರಿಕೊಂಡು ನಿದ್ದೆಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ದಣಿವೋ, ಕಣ್ಣುರಿಯೋ - ಇಂದ್ರಿಯದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಹೊರಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ನಿದ್ದೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಅಳು!

ಹೀಗೆ ನಿದ್ರೆ "ಕವಿಯುವಂತೆ" ಧ್ಯಾನವೂ "ಕವಿಯಬಾರದೆ"? - ಎಂದು ಹಂಬಲಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮಕ್ಕಳು ಅಳುವುದೇಕೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು: ತಮಗೆ ಪರಿಚಿತವೂ ಇಷ್ಟವೂ ಆದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತಿರುವುದೇ ಮಗುವಿನ ಅಳುವಿಗೆ ಕಾರಣ! ಈ ಆಟಿಕೆಗಳು ಕೊಡುವ ಸುಖಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂಬ ಭ್ರಾಂತಿಯಿದ್ದಿದ್ದರಾದರೂ ಅಳುವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತೇನೋ? ಅದಿಲ್ಲವಾಗಿಯೇ ಅಳು! ಬಿಟ್ಟಿರಲಾರೆ – ಎಂಬ ಅಳು!

ಆದರಿದೋ ರಾಜಯೋಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಕಂಡವರಿಗೆ ಜಗತ್ತನ್ನು "ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವ" ಕ್ಲೇಶವಿಲ್ಲ. ದೃಶ್ಯ-ಜಗತ್ತೇ ಮರೆಯಾಗುವುದು, ತಾನೇ; ಭಾಗಶಃ ಅಲ್ಲ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಅಶೇಷವಾಗಿ. ಜಗತ್ತಿನ ಆಟಗಳೆಲ್ಲವೂ - ಓಡಾಟ ಒಡನಾಟಗಳ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಸಹ - ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ. ರೂಪಪ್ರಪಂಚ- ದೃಶ್ಯಪ್ರಪಂಚಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಶಬ್ದ-ಸ್ಪರ್ಶ-ರಸ-ಗಂಧಗಳ ಪ್ರಪಂಚವೆಲ್ಲವೂ ತಾವೇ ತೊರೆದುಹೋಗುವುದು. ಆಗೊಂದು ಅಂತರ್ಮುಖ-ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಲಭಿಸುವುದು. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಾಧೆಯಿರದು.

ಇದೂ ಅಲ್ಲ- ಅದೂ ಅಲ್ಲ !

ಓಹೋ! ಹಾಗಾದರೆ ಅದು ನಿದ್ದೆಯೋ? - ಎಂದರೆ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲ. ಏಕೆ? ನಿದ್ದೆಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವವನು ಬಿದ್ದುಗೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ನಿದ್ದೆ ಹತ್ತಿದವನ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಶಿಥಿಲವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ: ಕೈಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ಧೊಪ್ಪನೆ ಬಿದ್ದೀತು. ನಿದ್ದೆ ಬಂದವನು  ಕುಳಿತಿರಲೂ ಆರ. ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗಲೇ ನಿದ್ದೆ ಹತ್ತಿದ್ದರೋ ತಲೆ ತೂಗಾಡುವುದು, ತೂರಾಡುವುದು.

ರಾಜ-ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನು ಹಾಗಲ್ಲ. ನೇರಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ; ತ್ರಿ-ಬಂಧಗಳ ಕಾರಣ ಅಂಗ-ಶೈಥಿಲ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನೆಟ್ಟಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನಲ್ಲಾ, ಈತನ ಸ್ಥಿತಿಯು ಎಚ್ಚರವೇ ಇರಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಎಚ್ಚರವೂ ಅಲ್ಲ! ಏಕೆ? ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುವವನಿಗೆ ಸುತ್ತಲ ಪ್ರಪಂಚದ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯಾವ ಇಂದ್ರಿಯವೂ 'ರಜೆ' ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ! ಆದರೆ ರಾಜಯೋಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಹೊತ್ತೂ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಬೀಗಹಾಕಿಕೊಂಡು ಒಳಸೇರಿರುತ್ತವೆ! ದೃಶ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದ ದೃಕ್ ಉಳಿದಿದೆ: ನಿರಂಜನ-ಸಾಕ್ಷಿ-ಭಾವವಾಗಿದೆ!

ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದೆ, ಕಿವಿ ಕೇಳಿಸದು, ಉಸಿರಾಟವೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ - ಎಂಬೀ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ 'ಇದೇನು ಮರಣವೋ?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ? ಕೆಲಕಾಲಾನಂತರ ಎದ್ದು ಉಳಿದವರಂತೆಯೇ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುವರಾದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆನ್ನಲಾದೀತೇ?

ಅನುಭವದ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು

ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶ್ಲೋಕವಿದು. ಬರೀ ಮೆಚ್ಚುವುದೇನು? ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯಗಟ್ಟಲೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಉತ್ತುಂಗ-ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಇದ್ದು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು: ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲ! ಬರೀ ಶ್ಲೋಕವಲ್ಲ, ಈ ತಂಪಿನ ಅನುಭವವೇ ಅವರಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನದಾಗಿತ್ತು! 

ಯೋಗಿ-ರಾಜರ ರಾಜ-ಯೋಗದ ಅನುಭವ-ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಅನ್ಯಾದೃಶವೇ ಸರಿ!

ಅಶೇಷ-ದೃಶ್ಯೋಜ್ಝಿತ-ದೃಙ್ಮಯಾನಾಂ

   ಅವಸ್ಥಿತಾನಾಮ್ ಇಹ ರಾಜ-ಯೋಗೇ |

ನ ಜಾಗರೋ, ನೈವ ಸುಷುಪ್ತಿ-ಭಾವಃ,

   ನ ಜೀವಿತಂ, ನೋ ಮರಣಂ - ವಿಚಿತ್ರಮ್ !||೧೫||

ಸೂಚನೆ : 24/7/2021 ರಂದು ಈ ಲೇಖನ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೋಧಿವೃಕ್ಷ  ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.


To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Friday, 23 July 2021

Ananda Tandava Of Nataraja - 15

Respond to (lekhana@ayvm.in)

The Interpretation of Coomaraswamy (Continued)

Against the modern scourge of dividing life into water-tight compartments, the rishi-artists embraced a holistic vision, grasping and representing the fundamental rhythms of life. 'No artist of today, however great,' says Coomaraswamy, 'could more exactly or more wisely create an image of that Energy which science must postulate behind all phenomena.'  (ibid., p.94).  We must remember here that Coomaraswamy was primarily trained in science (he was a D.Sc. in Geology), and it is only out of his own predilection towards perceiving deeper meanings of things that he examined works of art, all on his own. Coomaraswamy's ability to reconcile Time and Eternity, and the alternations of phase extending over vast regions of space and great tracts of time, reveal his imposing blend of scientific thinking and artistic imagination. Alluding to the theme of cyclicity embodied in the sculpture, he succinctly remarks: 'This is poetry; but none the less, science.' (ibid., p.95.)

Returning to the Naṭarāja theme in his History of Indian and Indonesian Art, Coomaraswamy adds (nearly ten years later): 'the movement of the dancing figure is so admirably balanced that while it fills all space, it seems nevertheless to be at rest - in the sense that a spinning top or a gyrostat is at rest; thus realising the unity and simultaneity of the Five Activities.' (A. Coomaraswamy, History of Indian and Indonesian Art, New York: Dover Publications, 1927, p.12).

It could be recalled in anticipation that the same analogy - of the spinning top (called buguri in Kannada) - was provided  by Sri Ranga Mahaguru also, utterly independent of Coomaraswamy's interpretation.

           On the whole, Coomaraswamy's interpretation of the Naṭarāja image—profoundly influential on a good deal of later thinking on Indian art in general, and on Naṭarāja in particular—essentially concerns the cosmic scales of time and space, and the notions of matter and energy that scientists of his time were preoccupied with -  and indeed still are.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

Thursday, 22 July 2021

ಶ್ರೀರಾಮನ ಗುಣಗಳು - 14 ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞ – ಶ್ರೀರಾಮ (Sriramana Gunagalu - 14 Sarvashastrarthatattvajna - Sri Rama)


ಲೇಖಕರು: ವಿದ್ವಾನ್ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ 

(ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ lekhana@ayvm.in)




ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೇನು? ಎಂಬುದನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಅವರ ನುಡಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. " 'ಶಾಸ್ತ್ರ'ವೆಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಪುಸ್ತಕದ ಕಂತೆಯನ್ನಲ್ಲ; ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನವೇ ಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂದು. ಭಗವಂತನು ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲೂ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದರದ್ದೇ ಆದ ನಿಲುವು ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಪ್ಲಾನ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅರಿವನ್ನೇ ಶಾಸ್ತ್ರವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಬೀಜವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು? ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗಿ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು? ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅದರಲ್ಲೇ ನಿಗೂಢವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬೀಜದ ಶಾಸ್ತ್ರವೇನು? ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು. 

ಬೀಜವನ್ನು ನೆಡುವಾಗ ಅದರ ಪ್ಲಾನ್(plan) ಅನ್ನು ಅರಿತು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ನೀರು, ಗೊಬ್ಬರ ಇತ್ಯಾದಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಆ ಬೀಜವು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಫಸಲನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಬೀಜದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 'ಗಿಡಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ಉಣಿಸಬೇಕು' ಎಂದು ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವಷ್ಟು ಕೊಟ್ಟರೂ ಆಗದು. ಅಥವಾ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವುದರ ಬದಲು ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಾಗಲೂ ಉದ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಫಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸ್ಥಾವರದ ವಿಷಯ. ಅತಿಶಯವಾದ ಜೀವಶಕ್ತಿಯು ಇರುವಂತಹ ಜಂಗಮವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೂ ಅಷ್ಟೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಾನವನು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಶು, ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಸೃಷ್ಟಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಮಾನವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಋಷಿಮಹರ್ಷಿಗಳ ಒಕ್ಕೊರಳ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಮಾನವನ ಶಾಸ್ತ್ರವೇನು? ಎಂಬುದನ್ನು ಯಾರು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ ? ಎಂದರೆ ಶ್ರೀರಾಮನಂತಹ ಶುದ್ಧಾತ್ಮರು ಮಾತ್ರ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು 'ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞ' ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿರುವುದು. ಈ ಬಿರುದು ಶ್ರೀರಾಮನಂತಹವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಲ್ಲುವಂತಹದ್ದು. 'ಏಕಸ್ಮಿನ್ ಜನ್ಮನಿ ಏಕಮೇವ ಶಾಸ್ತ್ರಮ್' – ಒಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಓದಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಆದರೆ ಶ್ರೀರಾಮನು ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದನು? ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದನ್ನು ತಿಳಿದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಂತೆ ಆಗುವುದೋ; ಅದನ್ನು ತಿಳಿದರೆ ಅವನನ್ನು 'ಸರ್ವಜ್ಞ' ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುವುದು. ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸರ್ವರಲ್ಲೂ, ಚೈತನ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತು, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಾವನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೋ; ಅವನನ್ನೇ 'ಭಗವಂತ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀರಾಮನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಮಾನವನಂತೆ ಕಂಡರೂ; ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಇನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅವನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಬ್ರಹ್ಮರೂಪ. ಹಾಗಾಗಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತಾನೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರಲು ಸಾಧ್ಯ! ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತಿಳಿದವನು ಮಾತ್ರ ತಾನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ! ಈ ನೇರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ಭಗವಂತನ ಅವತಾರರೂಪನಾಗಿ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಸೂಚನೆ : 18/7/2021 ರಂದು ಈ ಲೇಖನವು  ಹೊಸದಿಗಂತ ಪತ್ರಿಕೆಯ " ಶ್ರೀರಾಮನ ಗುಣಗಳು " ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.



To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages

ಷೋಡಶೋಪಚಾರ - 9 ಸ್ನಾನ (Shodashopachaara - 9 Snana)

ಲೇಖಕರು: ವಿದ್ವಾನ್ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ 
(ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ lekhana@ayvm.in)



ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ಉಪಚಾರ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸುವುದು. . ಈ ಹಿಂದೆ ಉಪಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಅರ್ಥವು ಈ ಉಪಚಾರಕ್ಕೂ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾನೋಪಚಾರ ಎಂದರೆ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಭಗವಂತನ ಪ್ರತಿಮೆ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು  ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು. ಆದರೆ ನಿರಾಕಾರನಾದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಇಂತಹ ಉಪಚಾರ ಸಲ್ಲುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವ ವಿಗ್ರಹವು ಭೌತಿಕವಾದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಲೋಹವೋ, ಮೃತ್ತಿಕೆಯೋ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೋ ಪದಾರ್ಥದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಈ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿರುವ ಆವಾಹನಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯವಾದ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸೇವೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಭಗವಂತನಿಗೇ ತಲುಪುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಂತೆಯೇ ಭಗವಂತನಿಗೂ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭ್ಯಂಗಸ್ನಾನ, ಮೃತ್ತಿಕಾಸ್ನಾನ, ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಯುಕ್ತವಾದ ಜಲದಿಂದ ಸ್ನಾನ, ಮಜ್ಜನಸ್ನಾನ ಹೀಗೆ.ಪಂಚಾಮೃತ ಮೊದಲಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನವು ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೊಳೆದು, ತನ್ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕವಾದ ಮಲವನ್ನೂ ತೊಳೆಯಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ 'ಮಹಾಭಿಷೇಕ' ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಭಿಷೇಕಜಲದ ಪಾನ, ಸ್ನಾನ, ಪ್ರೋಕ್ಷಣಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು. ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಹೊರತು, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅಂಟಿದ ಮಲವನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯವೆಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕೋಪಚಾರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ನಾವು ಯಾವ ದೇವತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತೇವೋ ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಮಂತ್ರ-ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ಮಂತ್ರಪೂತವಾದ ಜಲದಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ, ಅಭಿಷೇಕ, ಮಜ್ಜನ ಮೊದಲಾದ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತೇವೆ. 'ಅಭಿಷೇಕ ಪ್ರಿಯಃ ಶಿವಃ' ಎಂಬಂತೆ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವೆಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಶಿವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಅಭಿಷೇಕವೆಂಬ ಉಪಚಾರವು ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಉಪಚಾರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಗೌಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಉಪಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ದ್ರವ್ಯವು ನೀರು ಆಗಿದೆ. ನೀರಿಗೂ ಶಿವನಿಗೂ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಶಿವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವು ಪ್ರಿಯವೆಂದು ಹೇಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಉಪಚಾರವು ಆ ದೇವತೆಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಸಾಗಲು ಸಾಧನವಷ್ಟೆ.

ಸೂಚನೆ : 17/7/2021 ರಂದು ಈ ಲೇಖನ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ 
ಬೋಧಿವೃಕ್ಷ  ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.


To know more about Astanga Yoga Vijnana Mandiram (AYVM) please visit our Official Website, Facebook and Twitter pages