ಲೇಖಕರು : ವಿದ್ವಾನ್ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರಿ (lekhana@ayvm.in)
ಪ್ರಶ್ನೆ - ೮೪. ಅಕ್ಷಯವಟವೃಕ್ಷ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ- ಸತ್ಪಾತ್ರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ.
ಈ ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನವನ್ನು ಅನುಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ, ಕಾಮಧೇನು, ಕಲ್ಪಲತೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹೇಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಮರ್ಥವಾದವುಗಳೋ ಅಂತಯೇ ಅಕ್ಷಯವಟವೃಕ್ಷವೂ ಕೂಡ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಕೊಡಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಒಂದು ವೃಕ್ಷ. ಇದು ಕೂಡ ಈ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಯಾವುದು? ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ‘ಸತ್ಪಾತ್ರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ’ ಎಂಬುದು. ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನವು ಅಕ್ಷಯ ವಟವೃಕ್ಷವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥ. ದಾನಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ದಾನಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೇಗೆ ಬಂತು? ದಾನ ಎಂದರೇನು? ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದಾಗ ಮಹತ್ವ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ದಾನ ಎಂದರೆ ಕೊಡುವುದು. ತನ್ನ ತನವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರೆ ಅದು ದಾನವಲ್ಲ. ‘ನ ಮಮ’ ತನ್ನ ತನವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೇ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು ದಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಅದರ ಸಂಯೋಗವಾಗಬೇಕಾದರೆ ನಮ್ಮಿಂದ ಅದು ವಿಯೋಗವಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ಯಾಗದಿಂದಲೇ ಯೋಗವಷ್ಟೆ!. ಅದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಕಿಲ್ಬಿಷವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಸಾಧನ. ಅದನ್ನೇ ಮಹಾನಾರಾಯಣೋಪನಿಷತ್ ಸಾರುತ್ತದೆ. “ದಾನವು ಬಹಳ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು. ದಾನದಷ್ಟು ಸುಲಭವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಕರ್ಮ ಇಲ್ಲ” ಎಂಬುದಾಗಿ. ಅದೇ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಾನದಿಂದ ಏನೆಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದಾನವು ಯಜ್ಞಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಬೇಕಾದರೆ ದಕ್ಷಿಣಾ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುವಸ್ತು. ಒಬ್ಬ ದಾನಿಯನ್ನು ಲೋಕವು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತ.ದೆ. ದಾನದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮಿತ್ರರು ಆಗುತ್ತಾರೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ದಾನ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ. “ದಾನಂ ಯಜ್ಞಾನಾಂ ವರೂಥಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಲೋಕೇ ದಾತಾರ೦ ಸರ್ವಭೂತಾನ್ಯುಪಜೀವಂತಿ ದಾನೇನಾರಾತೀರಪಾನುದಂತ ದಾನೇನ ದ್ವಿಷಂತೋ ಮಿತ್ರಾ ಭವಂತಿ ದಾನೇ ಸರ್ವ೦ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ತಸ್ಮಾದ್ದಾನಂ ಪರಮಂ ವದಂತಿ” ಎಂಬುದಾಗಿ ದಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಉಪನಿಷತ್ತು ಹೀಗೆ ಸಾರುತ್ತದೆ. ದಾನವು ಸೃಷ್ಟಿಸಹಜವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಅದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ದಾನದ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು “ದಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಮೇಲೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯು ನಡೆದು, ನಿಂತು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಸೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದೀತು? ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಾರೀರಿಕ, ಮಾನಸಿಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ. ಹೀಗೆ ಒಬ್ಬನು ದಾನ ಮಾಡಿದ. ಇನ್ನೊಬ್ಬನೂ ಆ ದಾನ ಮಾಡಿದ. ಇದರ ಮೇಲೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿ ವ್ಯಾಪಾರವೆಲ್ಲವೂ ನಿಂತಿದೆ. ದಾನ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಗ್ರಹ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಏನೂ ಫಲವಿಲ್ಲ. ದಾನ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಗಳು ಸೃಷ್ಟಿ ಸಹಜವಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು” ಎಂದು. ಆದ್ದರಿಂದ ‘ದಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಸಾರಿದೆ.
ಸೂಚನೆ : 20/9/2026 ರಂದು ಈ ಲೇಖನವು ಹೊಸದಿಗಂತ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.